BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
PEKİN
DEKLARASYONU
1. Biz, Dördüncü Dünya Kadın Konferansına katılan Hükümetler,
2.
Birleşmiş
Milletlerin kuruluşunun 50. yıldönümü olan Eylül 1995 tarihinde Pekin’de
toplanarak,
3. Bütün insanlığın yararı için her yerdeki bütün kadınlar adına
eşitlik, kalkınma ve barış hedeflerini ileri götürmeye kararlı olarak,
4. Her yerdeki bütün kadınların sesine kulak veren ve kadınların,
rollerinin ve koşullarının farklılığını dikkate alan, dünya gençliğinde
varolan umuttan güç alan ve bu yolu açan kadınları saygıyla anarak,
5.
Son on yılda kadınların statüsünde bazı önemli konularda ilerleme
kaydedildiğini ama gelişmenin eşit olmadığını, kadınla erkek arasındaki
eşitsizliğin devam ettiğini ve bütün insanların iyiliği için ciddi sonuçlar
doğurabilecek başlıca engellerin varlığını sürdürdüğünü kabul
ederek,
6.
Dünyadaki
insanların çoğunluğunun özellikle de kadın ve çocukların hayatını
etkileyen, kökeni hem ulusal hem de uluslararası alanlarda bulunan, artan
yoksulluğun bu durumu şiddetlendirdiğini de kabul ederek,
7.
Kendimizi koşulsuz olarak bu sınırlama ve engelleri kaldırmaya ve böylece
bütün dünyadaki kadınların ilerlemesini ve güçlendirilmesini artırmaya
adadık ve bunun, şimdi ve bizi gelecek yüzyıla taşıması için, kararlılık,
ümit, işbirliği ve dayanışma ruhuyla acil eylem gerektirdiğini kabul
ederek,
Aşağıdaki
taahhütlerimizi yineliyoruz :
8. Kadın ve erkeklerin eşit haklarına ve doğuştan değerli olduklarına
ve Birleşmiş Milletler Kuruluş Yasası’nda kabul edilen diğer karar ve
ilkelere, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne ve diğer uluslararası İnsan
Hakları Belgeleri’ne, özellikle Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın
Önlenmesi Sözleşmesi’ne ve Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne, Kadına Yönelik
Şiddetin Ortadan Kaldırılması Deklarasyonu ve Kalkınma Hakkı
Bildirgesi’ne bağlılığımızı;
9. Bütün insan haklarının ve temel özgürlüklerin vazgeçilemez, ayrılamaz
ve bölünemez bir parçası olarak kadınların ve kız çocuklarının insan
haklarının tam uygulanmasını güvence altına almayı;
10. Eşitlik, kalkınma ve barışa ulaşmak amacıyla düzenlenen daha önceki
Birleşmiş Milletler konferans ve zirvelerinde –1985’de Nairobi’de kadın
konusunda, 1990’da New York’ta çocuklar konusunda, 1992’de Rio de
Janeiro’da çevre ve kalkınma konusunda, 1993’de Viyana’da insan hakları
konusunda, 1994’te Kahire’de nüfus ve kalkınma konusunda ve 1995’te
Kopenhag’da sosyal kalkınma konusunda– elde edilen görüş birliği ve
ilerlemeyi temel almayı;
11. Kadının İlerlemesi için Nairobi İleriye Yönelik Stratejilerinin tam
ve etkili bir şekilde uygulanmasını başarmayı;
12.
Düşünce, vicdan, din ve inanç özgürlüğü dahil kadınların güçlendirilmesi
ve ilerlemesini ve böylece bireysel olarak ya da toplumda diğerleriyle
birlikte kadın ve erkeklerin manevi, ahlaki, ruhsal ve zihinsel ihtiyaçlarına
katkıda bulunmayı ve bu yolla onlara toplumdaki tüm potansiyellerinin farkına
varmaları ve kendi hayatlarını, kendi arzularına göre biçimlendirmeleri fırsatını
garanti etmeyi taahhüt ediyoruz.
İnanıyoruz
ki :
13.
Kadınların
güçlendirilmesi ve karar vermeyle yetkiye ulaşma sürecine katılmaları
dahil, eşitlik anlayışıyla toplumun bütün alanlarına tam katılmaları eşitlik,
kalkınma ve barışın sağlanması için temel koşuldur;
14. Kadın hakları, insan haklarıdır;
15. Eşit haklar, fırsatlar ve kaynaklara eşit ulaşım, aile sorumluluklarının
kadın ve erkek tarafından eşit paylaşılması ve aralarında uyumlu bir
ortaklık bulunması, kendilerinin ve ailelerinin iyiliği kadar demokrasinin sağlamlaşması
için de çok önemlidir.
16. Sürekli ekonomik büyüme, sosyal kalkınma, çevresel koruma ve sosyal
adalete dayalı olarak yoksulluğun yok edilmesi, kadınların ekonomik ve
sosyal kalkınmaya dahil edilmesini, eşit fırsatları, insan merkezli sürdürülebilir
kalkınmanın gerçekleştiricileri ve yararlanıcıları olarak kadınların ve
erkeklerin tam ve eşit katılımını gerektirmektedir;
17.
Kadınların,
sağlıklarının bütün yönlerini, özellikle doğurganlıklarını kontrol
etme haklarının açıkça tanınması ve onaylanması kadınların güçlendirilmesinin
temelidir;
18. Yerel, ulusal, bölgesel ve küresel barış, ulaşılabilir bir
durumdur, ve liderlikte, anlaşmazlıkların çözümünde ve bütün düzeylerde
uzun ömürlü barışın yaygınlaşmasında temel güç olan kadınların
ilerleyişiyle ayrılmaz bir biçimde bağlantılıdır;
19.
Kadınların
güçlenmesini ve ilerlemesini her düzeyde sağlayacak kalkınma politika ve
programlarının dahil olduğu, etkili, verimli ve karşılıklı takviye edici,
toplumsal cinsiyete duyarlı politika ve programları kadınların tam katılımıyla
düzenlemek, uygulamak ve izlemek çok önemlidir;
20. Sivil toplumun bütün üyelerinin, özellikle kadın gruplarının, ağlarının
ve diğer hükümet dışı kuruluşların ve toplumsal aktörlerin özerkliklerini
koruyarak ve Hükümetlerle işbirliği yaparak katılım ve katkıda bulunmaları,
Eylem Platformu’nun etkili uygulanması ve takibi için önem taşımaktadır;
21.
Eylem Platformu’nun uygulanması, Hükümetlerin ve uluslararası
topluluğun kesin kararlılığını gerektirmektedir. Hükümetler ve
uluslararası topluluk Eylem için Konferansta karar verilenler dahil ulusal ve
uluslararası taahhütlerde bulunarak, kadınların güçlendirilmesi ve
ilerlemesi için bir an önce harekete geçmek gerektiğini kabul etmişlerdir.
Şu
konularda kararlıyız :
22. Kadının ilerlemesi için Nairobi İleriye Yönelik Stratejilerinin
hedeflerini, bu yüzyılın sonuna kadar gerçekleştirmek için çaba ve
eylemleri yoğunlaştırmaya;
23.
Kadınların
ve kız çocuklarının bütün insan haklarını temel özgürlükleri tam
olarak kullanmalarını sağlamaya ve bu hak ve özgürlüklerin ihlaline karşı
etkili önlemler almaya;
24.
Kadınlara
ve kız çocuklarına karşı her tür ayrımcılığı ortadan kaldırmak için
bütün gerekli önlemleri almaya ve toplumsal cinsiyet eşitliğiyle kadınların
ilerlemesi ve güçlendirilmesi önündeki bütün engelleri ortadan kaldırmaya;
25.
Erkekleri,
eşitliğe yönelik bütün faaliyetlere tam katılımda bulunmaya teşvik
etmeye;
26. İstihdam dahil kadınların ekonomik bağımsızlığını yaygınlaştırmaya
ve ekonomik yapıda değişiklikler yapma ve kalkınmanın vazgeçilmez elemanı
olan kırsal bölgedekiler dahil bütün kadınların üretim kaynaklarına, fırsatlara
ve toplumsal hizmetlere eşit ulaşmasını sağlama yoluyla yoksulluğun yapısal
nedenlerine inerek kadınların üzerindeki devamlı ve artan yoksulluk yükünü
yoketmeye;
27. Temel eğitimin, ömür boyu eğitimin, okur yazarlığın ve öğretimin
ve kızlarla kadınlar için birinci basamak sağlık hizmetlerinin sağlanması
yoluyla sürekli ekonomik büyümenin dahil olduğu, insanı merkez alan sürdürülebilir
kalkınmayı yaygınlaştırmaya;
28.
Kadınların
ilerlemesi için barışı güvence altına alacak olumlu adımlar atmaya ve kadınların
barış hareketinde oynadığı öncü rolü bilerek, kesin ve etkili
uluslararası kontrolü kullanarak genel ve tam bir silahsızlanma için etkin
bir şekilde çalışmaya ve gecikmeden, nükleer silahsızlanma ile bütün nükleer
silahların çoğalmasını önlemeye katkıda bulunacak, evrensel, çok taraflı,
etkin bir şekilde gerçekleştirilecek ve kapsamlı bir nükleer denemeleri
yasaklama antlaşmasıyla sonuçlanacak görüşmeleri desteklemeye;
29.
Kadınlara
ve kız çocuklarına
yönelik her türden şiddeti önlemeye ve ortadan kaldırmaya;
30. Eğitimde ve sağlık hizmetlerinde kadınlarla erkeklere eşit davranılmasını
ve bunlara eşit ulaşmalarını güvence altına almaya ve eğitim kadar kadının
cinsel sağlığını ve üreme sağlığını artırmaya;
31.
Kadınların
ve kız çocuklarının insan
haklarını yaygınlaştırmaya ve korumaya;
32. Irk, yaş, dil, etnik köken, kültür, din veya özürlü olmak gibi
nedenlerle veya yerli halktan oldukları için güçlenme ve ilerlemede çeşitli
engellerle karşılaşan bütün kadınların ve kız çocuklarının
bütün insan haklarını ve temel özgürlükleri eşit kullanmalarını
sağlayacak çabaları artırmaya;
33. Özellikle kadınları ve kız çocuklarını korumak için insani
hukukun dahil olduğu, uluslararası hukuka saygıyı temin etmeye;
34. Her yaştaki kadınların ve kız çocuklarının tam potansiyelini geliştirmeye
ve herkes için daha iyi bir dünya oluşturmaya tam ve eşit katılımlarını
sağlamaya ve kalkınma sürecindeki rollerini zenginleştirmeye;
35.
Kadınların
ve kız çocuklarının
ilerlemesini ve güçlendirilmesini artıracak bir araç olarak, kadınların,
toprak, kredi, bilim ve teknoloji, mesleki eğitim, bilgi, iletişim ve pazarlar
dahil ekonomik kaynaklara eşit ulaşmalarını sağlayacak ve uluslararası işbirliği
yoluyla bu kaynaklara eşit ulaşmanın yararlarını kullanacak şekilde
kapasitelerini geliştirmeye kararlıyız.
36.
Hükümetlerin,
uluslararası örgütlerin ve her düzeyden kurumların kesin kararlığını
gerektirecek olan Eylem Platformu’nun başarıya ulaşmasını sağlayacağız.
Ekonomik kalkınma, sosyal kalkınma ve çevrenin korunmasının, bütün
insanların hayat standardını yükseltme çabalarımızın çerçevesini oluşturan
sürdürülebilir kalkınma kavramının birbirine bağlı ve karşılıklı
olarak birbirini destekleyen unsurları olduğuna derinden inanıyoruz. Çevresel
kaynakların sürdürülebilir kullanımı için yoksulların, özellikle
yoksullukla içiçe yaşayan kadınların güçlendirilmesine yönelik
hakkaniyetli bir sosyal kalkınma, sürdürülebilir kalkınma için gerekli bir
dayanaktır. Ayrıca sürdürülebilir kalkınma bağlamındaki geniş tabanlı
ve sürekli ekonomik büyümenin, sosyal kalkınma ve sosyal adaleti sürekli kılmak
için gerekli olduğunu kabul ediyoruz. Eylem Platformu’nun başarısı, bütün
bunlara ek olarak bütün uygun mali mekanizmalardan gelişmekte olan ülkelere
kadınların ilerlemesine yönelik çok taraflı, iki taraflı ve özel
kaynaklar dahil, yeni ve ek kaynakların sağlanması kadar, ulusal ve
uluslararası düzeylerde kaynakların yeterli ölçüde harekete geçirilmesini;
ulusal, alt bölgesel, bölgesel ve uluslararası kuruluşların kapasitesini güçlendirmek
için mali kaynakları; eşit haklara, eşit sorumluluklara, eşit fırsatlara
bağlılığı ve bütün ulusal, bölgesel ve uluslararası oluşumlara ve
politika oluşturma süreçlerine kadınların ve erkeklerin eşit katılımını
taahhüt etmeyi; her düzeydeki mekanizmaları dünya kadınlarının da
sorumluluğunu üstlenecek şekilde oluşturmayı veya güçlendirmeyi
gerektirecektir.
37. Eylem Platformu’nun ekonomileri geçiş sürecinde olan ülkelerde de
başarılı olması için uluslararası işbirliği ve yardımın sürekli olması
sağlanmalıdır.
38. Biz, Hükümetler olarak cinsiyete dayalı bir bakış açısının bütün
politika ve programlarımızda yansıtılacağını garanti ederek bu Eylem
Platformunu uygulamayı kabul ve taahhüt ediyoruz. Birleşmiş Milletler
sistemini, bölgesel ve uluslararası mali kuruluşları, diğer ilgili bölgesel
ve uluslararası kuruluşları ve bütün kadınları ve erkekleri, hükümet dışı
kuruluşları, özerkliklerine tamamıyla saygı duyarak, ve sivil toplumun bütün
sektörlerini, Hükümetlerle işbirliği yaparak kendilerini tamamen bu Eylem
Platformu’nun uygulanmasına adamaya ve katkıda bulunmaya davet ediyoruz.