Kanun
Numarası
: 1593
Kabul
Tarihi
: 6/6/1972
Yayımlandığı
R.Gazete : Tarih: 11/6/1972
Sayı: 14212
Yayımlandığı
Düstur : Tertip:
5 Cilt: 11 Sayfa:
2623
Erişme kontrollu karayolu:
Madde 1 - Erişme kontrollu karayolu, özellikle
transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve
çıkışın yasaklandığı yaya, hayvan ve motorsuz taşıt ve araçların
giremediği ancak izin verilen motorlu taşıtların yararlandığı ve trafiğin
özel kontrola tabi tutulduğu karayoludur. Erişme kontrollu karayolu belediye
hudutları içinde de olabilir.
Erişme kontrollu karayolu tesisi ve kaldırılması:
Madde 2 - Mevcut veya yeniden yapılacak karayolları
üzerinde, Karayolları Genel üdürlüğünün teklifi Bayındırlık Bakanlığının
onayı ile erişme kontrollu karayolu tesis edilir veya kaldırılır.
Belediye
sınırları içinden geçecek erişme kontrollu karayolları için ilgili
belediyenin mütalaası alınır.
Erişme kontrollu karayollarına bağlantı:
Madde 3 - Erişme kontrollu karayollarına bağlantılar
Karayolları Genel Müdürlügünün uygun gördüğü yerlerde ve uygun gördüğü
şekillerde yapılır. Erişme kontrollu karayolu çevresinin bu bağlantı
noktalarına ulaşımı toplayıcı yollarla veya noktaya ulaşan diğer yollar
vasıtasıyla sağlanır Erişme kontrollu karayoluna bitişik arazi sahipleri,
kiracıları veya kullananların bu yola bitişik olmaları veya başka bir
sebepten dolayı arazilerinden bitişik karayoluna giriş, çı-
kış hakları yoktur.
Şehir geçitleri:
Madde 4 - Erişme kontrollu karayolunun şehir geçişlerinde
güzergahının tayini ve karayolunun şehir ile bağlantı ve ilişiklerinin düzenlenmesi
İmar ve İskan Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve ilgili
belediye başkanlığı tarafından birlikte kararlaştırılır.
Şehir dışında karayolu çevresinde yerleşme:
Madde 5 - Erişme kontrollu karayolunun şehir dışı
önemli kısımlarında yerleşme düzenlenmesi İmar ve İskan Bakanlığı ile
Bayındırlık Bakanlığınca tanzim edilecek
tüzük ve İmar ve İskan Bakanlığınca yapılacek yerleşme planları ile sağlanır.
Tüzüğe
ve yerleşme planına aykırı inşaat yapılamaz. Aykırılığı Karayolları
Teşkilatınca tespit edilen yapılar genel zabıta nezaretinde Karayolları Teşkilatınca
bertaraf edilir.
Kamulaştırma:
Madde 6 - Erişme kontrollu karayolunun yapımı, gelişmesi
ve çevresinin korunması ve düzenlenmesi için gereken genişlikte arazi şeridi
kamulaştırılır ve bu maksatla yapılan kamulaştırmalarda 6830 sayılı
Kanunun 23 üncü maddesi uygulanmaz.
Tazminat verilmesi:
Madde 7 - Mevcut karayollarında erişme kontrolu tesis
edilmesi halinde bitişik arazi sahibinin karayoluna giriş ve çıkışı iptal
edildigi ve toplama yolu vasıtasıyle veya her hangi bir şekilde adı geçen
karayolunda ulaşımı sağlanmadığı takdirde giriş çıkış hakkının
iptalinden dolayı gayrimenkuldeki değer kaybı karşılığı tazminat olarak
ödenir.
Tazminat
miktarının tayini için gayrimenkulün yasak tatbik edilmeden evvel ve yasak,
tatbik edildikten sonraki rayiç değerlerinin farkı tespit edilir.
Yeni
yapılan erişme kontrollu karayolu dolayısıyla sınırına bitişik arazi
sahiplerinin erişme kontrollu yol yapımında evvelki ulaşım düzeninin
bozulması halinde toplama yolu yapılarak veya her hangi bir şekilde ulaşımı
sağlanır. Bu mümkün olmadığı takdirde gayrimenkuldeki değer kaybı karşılığı
tazminat olarak ödenir.
Erişme
kontrollu karayoluna bağlantısı yapılan mücavir gayrimenkul sahipleri ile
bu gayrimenkullerle ilgili diğer hak sahiplerinin başkaca tazminat talebetmeye
hakları yoktur.
Ticari tesisler kurulması ve faaliyetleri:
Madde 8 - Erişme kontrollu karayolu için ayrılmış
veya istimlak edilmiş saha içinde Karayolları Genel Müdürlüğünün müsaadesi
ile tesis olunacak tamirhane, benzin istasyonu, lokanta ve motel gibi yol ve
yolculukla ilgili olanlar dışında ticaret tesisi kurulması ve işletilmesi
her türlü ticaret yapılması ve benzeri faaliyetlerde bulunulması yasaktır.
Yeraltı, yerüstü PTT, elektrik, su ve benzeri
tesisat kurulması:
Madde 9 - Yeni yapılan erişme kontrollu karayolu sınırları
içinde her türlü PTT, elektrik, su ve benzeri tesisat yerleştirilmesi
Karayolları Genel Müdürlüğünün müsaadesine tabidir. Bu gibi tesisat yapılması
için ilgililere kanunen tanınmış haklar erişme kontrollu karayolu sınırları
içinde geçerli değildir.
Diğer yasak hareketler:
Madde 10 - Karayolları Genel Müdürlüğünden izin
alınmaksızın erişme kontrollu karayolu sınırları içinde ve sınırlarında
her hangi bir toprak hareketi, inşaat, ve tesisat yapılması yasaktır.
Karayolları inşaat ve tesislerine vaki müdahale ve zararlar zabıtaca
bertaraf edilir ve bu işler için yapılan masraflar, sebep olandan tahsil
edilir.
Duyurma:
Madde 11 - Mevcut veya yeniden yapılan karayolları üzerinde,
bu Kanun hükümlerinin ne zaman uygulanacağı ve bu Kanuna göre yasaklamaların
ve kısıtlamaların ne olduğu Resmi Gazete ile ilan olunur.
Cezalar:
Madde
12 - Bu Kanunla kısıtlanan, yasaklanan işler ve hareketleri yapan, yaptıranlar ile yola giren hayvan sahipleri 50 TL. sından
1.000 TL.sına kadar
hafif para cezası ve 5 günden 30 güne kadar hafif
hapis cezasına çarptırılırlar.
Bu davalar Sulh Ceza Mahkemelerinin görevi
dahilinde olup acele hususlardandır.
Erişme
kontrollu karayolları tüzüğü:
Madde 13 - Bu Kanunun uygulanması ile ilgili
tüzük, Kanunun yayımı tarihinden itibaren 6 ay içinde Bayındırlık, İmar ve
İskan, İçişleri ve Ulaştırma Bakanlıklarınca birlikte hazırlanır.
Madde
14 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Madde 15 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür