MİLLİ EĞİTİM TEMEL KANUNU 

    Kanun Numarası        : 1739

    Kabul Tarihi          : 14/6/1973

    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 24/6/1973 Sayı: 14574

    I - Kanunun kapsamı:

    Madde 1 - Bu kanun, Türk milli eğitiminin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkeler, eğitim 

sisteminin genel yapısı,öğretmenlik mesleği,okul bina ve tesisleri, eğitim araç ve gereçleri ve Devletin 

eğitim ve öğretim alanındaki görev ve sorumluluğu ile ilgili temel hükümleri bir sistem bütünlüğü içinde

 kapsar.

                               BİRİNCİ KISIM

             Türk Milli Eğitim Sistemini Düzenleyen Genel Esaslar

                               BİRİNCİ BÖLÜM

                       TÜrk Milli Eğitiminin Amaçları

    I - Genel amaçlar:

    Madde 2 - Türk Milli Eğitiminin genel amacı,Türk Milletinin bütün fertlerini,

    1. (Değişik: 16/6/1983 - 2842/1 md.) Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan 

Atatürk milliyetçiliğine bağlı;Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini

 benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye 

çalışan;insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayan

 hızlandırmak ve nihayet Türk Milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmaktır.

    II - Özel amaçlar:

     Madde 3 - Türk eğitim ve öğretim sistemi,bu genel amaçları gerçekleştirecek şekilde düzenlenir ve 

çeşitli derece ve türdeki eğitim kurumlarının özel amaçları, genel amaçlara ve aşağıda sıralanan temel 

ilkelere uygun olarak tespit edilir.

                                 İKİNCİ BÖLÜM

                     Türk Milli Eğitiminin Temel İlkeleri

    I - Genellik ve eşitlik:

an demokratik, laik ve

sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları 

davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek;

    2. Beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve 

karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, 

kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler 

olarak yetiştirmek;

----------------------

(1) a) Bu Kanunda geçen "temel eğitim" deyimi 16/6/1983 tarih ve 2842 sayılı Ka    nunla getirilen ek 

1 inci maddeyle "ilköğretim" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

    b) Bu Kanunda birlikte veya ayrı ayrı geçen "ilkokul" ve "ortaokul" ibareleri; 16/8/1997 tarih ve 

4306 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle "ilköğretim okulu" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

    3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri,davranışlar ve birlikte iş görme 

alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun 

mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak;

    Böylece bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; 

öte yandan milli birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve

    Madde 4 - Eğitim kurumları dil, ırk,cinsiyet ve din ayırımı gözetilmeksizin herkese açıktır. Eğitimde 

hiçbir kişiye, aileye,zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

    II - Ferdin ve toplumun ihtiyaçları:

     Madde 5 - Milli eğitim hizmeti, Türk vatandaşlarının istek ve kabiliyetleri ile Türk toplumunun 

ihtiyaçlarına göre düzenlenir.

    III - Yöneltme:

     Madde 6 - Fertler, eğitimleri süresince,ilgi,istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda 

çeşitli programlara veya okullara yöneltilerek yetiştirilirler.

    (Değişik: 16/8/1997-4306/3 md.) Milli eğitim sistemi, her bakımdan, bu yöneltmeyi gerçekleştirecek

 biçimde düzenlenir. Bu amaçla, ortaöğretim kurumlarına, eğitim programlarının hedeflerine uygun 

düşecek şekilde hazırlık sınıfları konulabilir.

    Yöneltmede ve başarının ölçülmesinde rehberlik hizmetlerinden ve objektif ölçme ve değerlendirme 

metotlarından yararlanılır.

    IV - Eğitim hakkı: 

    Madde 7 - İlköğretim görmek her Türk vatandaşının hakkıdır.

    İlköğretim kurumlarından sonraki eğitim kurumlarından vatandaşlar ilgi, istidat ve kabiliyetleri

 ölçüsünde yararlanırlar.

    V - Fırsat ve imkan eşitliği: 

    Madde 8 - Eğitimde kadın, erkek herkese fırsat ve imkan eşitliği sağlanır.

    Maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin en yüksek eğitim kademelerine kadar öğrenim 

görmelerini sağlamak amacıyle parasız yatılılık, burs,kredi ve başka yollarla gerekli yardımlar yapılır.

    Özel eğitime ve korunmaya muhtaç çocukları yetiştirmek için özel tedbirler alınır.

    VI - Süreklilik: 

    Madde 9 - Fertlerin genel ve mesleki eğitimlerinin hayat boyunca devam etmesi esastır.

    Gençlerin eğitimi yanında, hayata ve iş alanlarına olumlu bir şekilde uymalarına yardımcı olmak 

üzere, yetişkinlerin sürekli eğitimini sağlamak için gerekli tedbirleri almak da bir eğitim görevidir.

    VII - Atatürk İnkılap ve İlkeleri ve Atatürk Milliyetçiliği: 

    Madde 10 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/2 md.)

    Eğitim sistemimizin her derece ve türü ile ilgili ders programlarının hazırlanıp uygulanmasında ve 

her türlü eğitim faaliyetlerinde Atatürk inkılap ve ilkeleri ve Anayasada ifadesini bulmuş olan Atatürk 

milliyetçiliği temel olarak alınır. Milli ahlak ve milli kültürün bozulup yozlaşmadan kendimize has şekli

ile evrensel kültür içinde korunup geliştirilmesine ve öğretilmesine önem verilir.

    Milli birlik ve bütünlüğün temel unsurlarından biri olarak Türk dilinin, eğitimin her kademesinde, 

özellikleri bozulmadan ve aşırılığa kaçılmadan öğretilmesine önem verilir; çağdaş eğitim ve bilim dili 

halinde zenginleşmesine çalışılır ve bu maksatla Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile işbirliği

yapılarak Mili Eğitim Bakanlığınca gereken tedbirler alınır.

    VIII - Demokrasi eğitimi: 

    Madde 11 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/3 md.)

    Güçlü ve istikrarlı, hür ve demokratik bir toplum düzeninin gerçekleşmesi ve devamı için yurttaşların

 sahip olmaları gereken demokrasi bilincinin, yurt yönetimine ait bilgi, anlayış ve davranışlarla sorumluluk 

duygusunun ve manevi değerlere saygının,her türlü eğitim çalışmalarında öğrencilere kazandırılıp 

geliştirilmesine çalışılır; ancak, eğitim kurumlarında Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine 

aykırı siyasi ve ideolojik telkinler yapılmasına ve bu nitelikteki günlük siyasi olay ve tartışmalara 

karışılmasına hiçbir şekilde meydan verilmez.

    IB - Laiklik: 

    Madde 12 - (Değişik: 16/6/1983  - 2842/4 md.)

    Türk milli eğitiminde laiklik esastır. Din kültürü ve ahlak öğretimi ilköğretim okulları ile lise ve dengi 

okullarda okutulan zorunlu dersler arasında yeralır.

    B - Bilimsellik: 

    Madde 13 - Her derece ve türdeki ders programları ve eğitim metotlarıyle ders araç ve gereçleri, 

bilimsel ve teknolojik esaslara ve yeniliklere, çevre ve ülke ihtiyaçlarına göre sürekli olarak geliştirilir.

    Eğitimde verimliliğin artırılması ve sürekli olarak gelişme ve yenileşmenin sağlanması bilimsel 

araştırma ve değerlendirmelere dayalı olarak yapılır.

    Bilgi ve teknoloji üretmek ve kültürümüzü geliştirmekle görevli eğitim kurumları gereğince donatılıp 

güçlendirilir; bu yöndeki çalışmalar maddi ve manevi bakımından teşvik edilir ve desteklenir.

    BI - Planlılık: 

    Madde 14 - Milli eğitimin gelişmesi iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınma hedeflerine uygun olarak 

eğitim - insangücü - istihdam ilişkileri dikkate alınmak suretiyle, sanayileşme ve tarımda 

modernleşmede gerekli teknolojik gelişmeyi sağlayacak mesleki ve teknik eğitime ağırlık verecek

 biçimde planlanır ve gerçekleştirilir.

    Mesleklerin kademeleri ve her kademenin unvan, yetki ve sorumlulukları kanunla tespit edilir ve 

her derece ve türdeki örgün ve yaygın mesleki eğitim kurumlarının kuruluş ve programları bu 

kademelere uygun olarak düzenlenir.

    Eğitim kurumlarının yer, personel, bina, tesis ve ekleri, donatım, araç, gereç ve kapasiteleri ile

 ilgili standartlar önceden tespit edilir ve kurumların bu standartlara göre optimal büyüklükte kurulması

 ve verimli olarak işletilmesisağlanır.

    BII - Karma eğitim: 

    Madde 15 - Okullarda kız ve erkek karma eğitim yapılması esastır.Ancak eğitimin türüne, imkan 

ve zorunluluklara göre bazı okullar yalnızca kız veya yalnızca erkek öğrencilere ayrılabilir.

    BIII - Okul ile ailenin işbirliği: 

    Madde 16 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/5 md.)

    Eğitim kurumlarının amaçlarının gerçekleştirilmesine katkıda bulunmak için okul ile aile arasında 

işbirliği sağlanır.

    Bu maksatla okullarda okul - aile birlikleri kurulur. Okul - aile birliklerinin kuruluş ve işleyişleri 

Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

    BIV - Her yerde eğitim: 

    Madde 17 - Milli eğitimin amaçları yalnız resmi ve özel eğitim kurumlarında değil, aynı zamanda

evde, çevrede, işyerlerinde, her yerde ve her fırsatta gerçekleştirilmeye çalışılır.

    Resmi, özel ve gönüllü her kuruluşun eğitimle ilgili faaliyetleri, Milli Eğitim amaçlarına uygunluğu

bakımından Millİ Eğitim Bakanlığının denetimine tabidir.

                                   İKİNCİ KISIM

                      Türk Milli Eğitim Sisteminin Genel Yapısı

                                   BİRİNCİ BÖLÜM

                                   Genel Hükümler

    I - Örgün ve yaygın eğitim:

    Madde 18 - Türk milli eğitim sistemi, örgün eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere, iki anabölümden 

kurulur.

    Örgün eğitim, okul öncesi eğitimi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarını kapsar.

    Yaygın eğitim, örgün eğitim yanında veya dışında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin tümünü kapsar.

 İKİNCİ BÖLÜM

                                    Örgün Eğitim

    A) Okul öncesi eğitimi:

    I - Kapsam:

    Madde 19 - Okul öncesi eğitimi, mecburi ilköğrenim çağına gelmemiş çocukların eğitimini kapsar.

    Bu eğitim isteğe bağlıdır.

    II - Amaç ve görevler: 

    Madde 20 - Okul öncesi eğitiminin amaç ve görevleri, milli eğitimin genel amaçlarına ve temel

 ilkelerine uygun olarak,

    1.  Çocukların beden, zihin ve duygu gelişmesini ve iyi alışkanlıklar kazanmasını sağlamak;

    2.  Onları ilk öğretime hazırlamak;

    3.  Şartları elverişsiz çevrelerden ve ailelerden gelen çocuklar için ortak bir yetişme ortamı yaratmak;

    4.  Çocukların Türkçeyi doğru ve güzel konuşmalarını sağlamaktır.

    III - Kuruluş: 

    Madde 21 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/6 md.)

    Okul öncesi eğitim kurumları, bağımsız anaokulları olarak kurulabileceği gibi, gerekli görülen yerlerde 

ilköğretim okuluna  bağlı anasınıfları halinde veya ilgili diğer öğretim kurumlarına bağlı uygulama 

sınıfları olarak da açılabilir.

    Okul öncesi eğitim kurumlarının nerelerde ve hangi önceliklere göre açılacağı, Milli Eğitim Bakanlığınca 

hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

    İş Kanununa tabi işyerlerinde işverenlerin okul öncesi eğitim kurumu kurmaları için gerekli şartlar 

ve diğer hususlar, Milli Eğitim ve Çalışma Bakanlıkları tarafından birlikte düzenlenecek bir tüzükte 

gösterilir.

    B) İlköğretim:

    I - Kapsam: 

    Madde 22 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/7 md.)

    İlköğretim 6 - 14 yaşlarındaki çocukların eğitim ve öğretimini kapsar, İlköğretim, kız ve erkek bütün 

vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır.

    II - Amaç ve görevler: 

    Madde 23 - İlköğretimin amaç ve görevleri, milli eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun 

olarak,

    1. Her Türk çocuğuna iyi bir vatandaş olmak için gerekli temel bilgi, beceri, davranış ve alışkanlıkları 

kazandırmak; onu milli ahlak anlayışına uygunolarak yetiştirmek;

    2. Her Türk çocuğunu ilgi, istidat ve kabiliyetleri yönünden yetiştirerek hayata ve üst öğrenime 

hazırlamaktır.

    3.(Ek:16/8/1997-4306/4 md.) İlköğretimin son ders yılının ikinci yarısında öğrencilere, ortaöğretimde 

devam edilebilecek okul ve programların hangi mesleklerin yolunu açabileceği ve bu mesleklerin 

kendilerine sağlayacağı yaşam standardı konusunda tanıtıcı bilgiler vermek üzere rehberlik servislerince

 gerekli çalışmalar yapılır.

    III - Kuruluş:

    a)  İlköğretim kurumları: 

    Madde 24 - (Değişik: 16/8/1997 - 4306/5 md.)

    İlköğretim kurumları sekiz yıllık okullardan oluşur. Bu okullarda kesintisiz eğitim yapılır ve bitirenlere 

ilköğretim diploması verilir.

    b) Kuruluş şekilleri: 

    Madde 25 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/9 md.)

    (Mülga birinci fıkra: 16/8/1997-4306/9 md.)

    Nüfusun az ve dağınık olduğu yerlerde, köyler gruplaştırılarak, merkezi durumda olan köylerde 

ilköğretim bölge okulları ve bunlara bağlı pansiyonlar, gruplaştırmanın mümkün olmadığı yerlerde 

yatılı ilköğretim bölge okulları kurulur.

    C)  Orta öğretim:

    I-Kapsam: 

    Madde 26 - Ortaöğretim, ilk öğretime dayalı, en az üç yıllık öğrenim veren genel, mesleki ve 

teknik öğretim kurumlarının tümünü kapsar.

    II- Ortaöğretimden yararlanma hakkı: 

    Madde 27 - İlköğretimini tamamlayan ve ortaöğretime girmeye hak kazanmış olan her öğrenci, 

ortaöğretime devam etmek ve ortaöğretim imkanlarından ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde 

yararlanmak hakkına sahiptir.

   III - Amaç ve görevler: 

    Madde 28 - Ortaöğretimin amaç ve görevleri, Milli Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine

 uygun olarak,

    1. Bütün öğrencilere ortaöğretim seviyesinde asgari ortak bir genel kültür vermek suretiyle onlara 

kişi ve toplum sorunlarını tanımak, çözüm yolları aramak ve yurdun iktisadi sosyal ve kültürel 

kalkınmasına katkıda bulunmak bilincini ve gücünü kazandırmak,

    2. Öğrencileri, çeşitli program ve okullarla ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda 

yüksek öğretime veya hem mesleğe hem de yüksek öğretime veya hayata ve iş alanlarına

 hazırlamaktır.

    Bu görevler yerine getirilirken öğrencilerin istekleri ve kabiliyetleri ile toplum ihtiyaçları arasında 

denge sağlanır.

    IV-Kuruluş: 

    Madde 29 - Ortaöğretim, çeşitli programlar uygulayan liselerden meydana gelir.

    Belli bir programa ağırlık veren okullara lise, teknik lise ve tarım meslek lisesi gibi eğitim dallarını

belirleyen adlar verilir.

    Nüfusu az ve dağınık olan ve Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli görülen yerlerde, ortaöğretimin, 

genel, mesleki ve teknik öğretim programlarını bir yönetim altında uygulayan çok programlı liseler 

kurulabilir.

    Ortaöğretim kurumlarının öğrenim süresi, uygulanan programın özelliğine göre, Milli Eğitim 

Bakanlığınca tespit edilir.

    V - Ortaöğretimde yöneltme: 

    Madde 30 - Yöneltme ilköğretimde başlar; yanılmaları önlemek ve muhtemel gelişmelere göre 

yeniden yöneltmeyi sağlamak için ortaöğretimde de devam eder.

    Yöneltme esasları ve çeşitli programlar veya ortaöğretim okulları arasında yapılacak yatay ve

 dikey geçiş şartları, Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenir.

    VI - Yükseköğretime geçiş: 

    Madde 31 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/10 md.)

    Lise veya dengi okulları bitirenler, yükseköğretim kurumlarına girmek için aday olmaya hak kazanır.

    Hangi yükseköğretim kurumlarına, hangi programları bitirenlerin nasıl girecekleri, giriş şartları 

Milli Eğitim Bakanlığı ile işbirliği yapılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilir.

    VII - İmam-hatip liseleri: 

    Madde 32 - İmam - hatip liseleri, imamlık, hatiplik ve Kur`an kursu öğreticiliği gibi dini hizmetlerin 

yerine getirilmesi ile görevli elemanları yetiştirmek üzere, Milli Eğitim Bakanlığınca açılan ortaöğretim

 sistemi içinde, hem mesleğe hem yüksek öğrenime hazırlayıcı programlar uygulayan öğretim

 kurumlarıdır.

    VIII - Güzel sanatlar eğitimi: 

    Madde 33 - Güzel sanatlar alanlarında özel istidat ve kabiliyetleri beliren çocukları küçük yaşlardan

 itibaren yetiştirmek üzere ilköğretim ve orta öğretim seviyesinde ayrı okullar açılabilir veya ayrı 

yetiştirme tedbirleri alınabilir. Özellikleri dolayısiyle bunların kuruluş, işleyiş ve yetiştirme ile ilgili 

esasları ayrı bir yönetmelikle düzenlenir.

    D)  Yükseköğretim:

    I - Kapsam:

    Madde 34 - Yüksek öğretim, orta öğretime dayalı en az iki yıllık yüksek öğrenim veren eğitim 

kurumlarının tümünü kapsar.

    II - Amaç ve görevler: 

    Madde 35 - Yüksek ögretimin amaç ve görevleri, milli eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine 

uygun olarak,

    1. Öğrencileri ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda yurdumuzun bilim politikasına 

ve toplumun yüksek seviyede ve çeşitli kademelerdeki insan gücü ihtiyaçlarına göre yetiştirmek;

    2. Çeşitli kademelerde bilimsel öğretim yapmak;

    3. Yurdumuzu ilgilendirenler başta olmak üzere, bütün bilimsel, teknik ve kültürel sorunları çözmek 

için bilimleri genişletip derinleştirecek inceleme ve araştırmalarda bulunmak;

    4. Yurdumuzun türlü yönde ilerleme ve gelişmesini ilgilendiren bütün sorunları, Hükümet ve

 kurumlarla da elbirliği etmek suretiyle öğretim ve araştırma konusu yaparak sonuçlarını toplumun

 yararlanmasına sunmak ve Hükümetçe istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak 

düşüncelerini bildirmek;

    5. Araştırma ve incelemelerinin sonuçlarını gösteren, bilim ve tekniğin ilerlemesini sağlayan her 

türlü yayınları yapmak;

    6. Türk toplumunun genel seviyesini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini sözle,

 yazı ile halka yaymak ve yaygın eğitim hizmetlerinde bulunmaktır.

    III - Kuruluş:

    a) Yükseköğretim kurumları:

    Madde 36 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/11 md.)

    Yükseköğretim kurumları şunlardır:

    1. Üniversiteler,

    2. Fakülteler,

    3. Enstitüler,

    4. Yüksekokullar,

    5. Konservatuvarlar,

    6. Meslek yüksekokulları

    7. Uygulama ve araştırma merkezleri,

    Yükseköğretim kurumlarının amaçları, açılış, kuruluş ve işleyişleri ile öğretim elemanlarına ilişkin 

esaslar ve yükseköğretim kurumları ile ilgili diğer hususlar, özel kanunlarında belirlenir.

    b) Yükseköğretimin düzenlenmesi: 

    Madde 37 - Yüksek öğretim, milli eğitim sistemi çerçevesinde, öğrencileri lisans öncesi, lisans

 ve lisans üstü seviyelerinde yetiştiren bir bütünlük içinde düzenlenir.

    Bu bütünlük içinde çeşitli görevleri yerine getiren ve farklı seviyelerde öğretim yapan kuruluşlar 

bulunur.

    Farklı seviyeler ve kuruluşlar arasında öğrencilere kabiliyetlerine göre, yatay ve dikey geçiş yolları 

açık tutulur.

IV - Yükseköğretimin paralı oluşu: 

    Madde 38 - Yüksek öğretim paralıdır. Başarılı olan fakat maddi imkanları elverişli olmayan 

öğrencilerin kayıt ücreti, imtihan harcı gibi her türlü öğrenim giderleri burs, kredi yatılılık ve benzeri 

yollarla sağlanır.

    Öğrenim harç ve ücretlerinin tutarları ve bunların ödenme tarzları ile burs ve kredilerin tutarları ve 

bunların veriliş esasları, Maliye Bakanlığı ile birlikle hazırlanacak yönetmelikle tespit edilir. (1)

    Bazı alanlar için mecburi hizmet karşılığı öğrenci yetiştirilmesi hakkındaki hükümler saklıdır.

    V  - Yükseköğretim planlaması: 

    Madde 39 - Yüksek öğretimde, öğretim elemanlarından, tesislerden ve öğrencinin zamanından en 

verimli bir şekilde yararlanmayı mümkün kılacak ve çeşitli bölgelerdeki yüksek öğretim kurumlarının

 dengeli bir şekilde gelişmesini sağlayacak tedbirler alınır; yüksek öğretimin bütününü kapsayan ve 

orta öğretimle ilgisini sağlayan bir planlama düzeni kurulur.

                                  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

                                  Yaygın Eğitim

    I - Kapsam, amaç ve görevler: 

    Madde 40 - Yaygın eğitimin özel amacı, milli eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun

 olarak, örgün eğitim sistemine hiç girmemiş yahut, herhangi bir kademesinde bulunan veya bu 

kademeden çıkmış vatandaşlara, örgün eğitimin yanında veya dışında,

    1. Okuma - yazma öğretmek, eksik eğitimlerini tamamlamaları için sürekli eğitim imkanları hazırlamak,

    2. Çağımızın bilimsel, teknolojik, iktisadi, sosyal ve kültürel gelişmelerine uymalarını sağlayıcı eğitim 

imkanları hazırlamak,

    3. Milli kültür değerlerimizi koruyucu, geliştirici, tanıtıcı, benimsetici nitelikte eğitim yapmak,

    4. Toplu yaşama, dayanışma, yardımlaşma, birlikte çalışma ve örgütlenme anlayış ve alışkanlıkları

kazandırmak,

    5. İktisadi gücün arttırılması için gerekli beslenme ve sağlıklı yaşama şekil ve usullerini benimsetmek,

    6. Boş zamanları iyi bir şekilde değerlendirme ve kullanma alışkanlıkları kazandırmak,

    7. Kısa süreli ve kademeli eğitim uygulayarak ekonomimizin gelişmesi doğrultusunda ve istihdam

 politikasına uygun meslekleri edinmelerini sağlayıcı imkanlar hazırlamak,

    8. Çeşitli mesleklerde çalışmakta olanların hizmet içinde ve mesleklerinde gelişmeleri için gerekli

 bilgi ve becerileri kazandırmaktır.

    II - Kuruluş: 

    Madde 41 - Yaygın eğitim, örgün eğitim ile birbirini tamamlayacak, gereğinde aynı vasıfları 

kazandırabilecek ve birbirinin her türlü imkanlarından yararlanacak biçimde bir bütünlük içinde 

düzenlenir.

    Yaygın eğitim, genel ve mesleki - teknik olmak üzere iki temel bölümden meydana gelir. Bu 

bölümler birbirini destekleyici biçimde hazırlanır.

-----------------------

(1) Bu fıkradaki öğrenim harç ve ücretlerine ilişkin düzenlemenin yönetmelikle yapılmasını öngören

 kural Anayasa Mahkemesinin 26/3/1974 tarih ve E.1973/32, K. 1974/11 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

    III - Koordinasyon:

     Madde 42 - Genel, mesleki ve teknik yaygın eğitim alanında görev alan resmi, özel ve gönüllü 

kuruluşların çalışmaları arasındaki koordinasyon Milli Eğitim Bakanlığınca sağlanır.

    Genel yaygın eğitim programlarının düzenleniş şekli yönetmelikle tespit edilir.

    Mesleki ve teknik yaygın eğitim faaliyetlerini yürüten Bakanlıklar ile özerk eğitim kurumları ve 

resmi ve özel işletmeler arasında Milli Eğitim Bakanlığınca sağlanacak koordinasyon ve işbirliğinin 

esasları kanunla düzenlenir.

                               ÜÇÜNCÜ KISIM

                             Öğretmenlik Mesleği

    1 -  Öğretmenlik : 

    Madde 43 - Öğretmenlik, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine 

alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel 

ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdürler.

    Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanır.

    Yukarıda belirtilen nitelikleri kazanabilmeleri için, hangi öğretim kademesinde olursa olsun,

 öğretmen adaylarının yüksek öğrenim görmelerinin sağlanması esastır. Bu öğrenim lisans öncesi,

 lisans ve lisans üstü seviyelerde yatay ve dikey geçişlere de imkan verecek biçimde düzenlenir.

    II- Milli Eğitim Bakanlığına bağlı "Eğitim Yüksekokulu " açma yetkisi: 

    Madde 44 - (Değişik: 16/6/1983-2842/12 md.)

    Öğretmenlik formasyonu veren ve öğretmen yetiştiren Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim 

yüksekokulları, Yükseköğretim Kurulunun  görüşü alınarak, Bakanlar Kurulu kararı ile kurulabilirler.

    III - Ögretmenlerin nitelikleri ve seçimi: 

    Madde 45 - Öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagöjik formasyon

 bakımından aranacak nitelikler Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunur.

    (Değişik: 16/6/1983-2842/13 md.) Öğretmenler,öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından 

ve bunlara denkliği kabul edilen yurtdışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından, Milli 

Eğitim Bakanlığınca seçilirler.

    Yüksek öğrenimleri sırasında pedagojik formasyon kazanmamış olanların ihtiyaç duyulan alanlarda, 

öğretmenliğe atanmaları halinde bu gibilerin adaylık dönemi içinde yetişmeleri için Milli Eğitim 

Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır.

    Hangi derece ve türdeki eğitim, öğretim, teftiş ve yönetim görevlerine, hangi seviye ve alanda 

öğrenim görmüş olanların ne gibi şartlarla seçilebilecekleri yönetmelikle düzenlenir.

    IV  - Öğretmenlerin bölge hizmeti: 

    Madde 46  - Öğretmenlikte yurdun çeşitli bölgelerinde görev yapmak esastır.

    Hizmet bölgeleri ve ihtiyaçlara göre bu bölgelerarası yer değiştirme esasları yönetmelikle düzenlenir.

    V - Uzman ve usta ögreticiler: 

    Madde 47 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/14 md.)

    Örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs,seminer ve konferanslarında 

uzman ve usta öğreticiler de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebilir.

    Öğretim tür ve seviyelerine göre uzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak şartlar, görev 

ve yetkileri, yönetmeliklerle tespit edilir.

    VI  - Öğretmenlerin hizmet içi yetiştirilmesi: 

    Madde 48 - Öğretmenlerin daha üst öğrenim görmelerini sağlamak üzere yaz ve akşam okulları 

açılır veya hizmet içinde yetiştirilmeleri maksadıyle kurslar ve seminerler düzenlenir.

    Yaz ve akşam okulları öğretmen yetiştiren kurumlarca açılır; bunlara devam ederek yeterli krediyi 

dolduran öğretmenlere o kurumun belge veya diploması verilir.

    Milli Eğitim Bakanlığınca açılan kurs ve seminerlere devam edenlerden başarı sağlayanlara belge 

verilir. Bu belgelerin, öğretmenlerin atama, yükselme ve nakillerinde ne ölçüde ve nasıl 

değerlendirileceği yönetmelikle düzenlenir.

    VII  - Yurt içi ve yurt dışı yetişme imkanları: 

    Madde 49 - Yurt içinde ve dışında daha üst öğrenim yapmak veya bilgi, görgü ve ihtisaslarını 

arttırmak isteyen öğretmenlerin belli şartlarla, aylıklı veya aylıksız izinli sayılmaları sağlanır; bu şartlar,

 milli eğitimin ihtiyaçla rı gözönünde tutularak, hazırlanacak yönetmelikle belirtilir.

    VIII  - Öğretmen konutları: 

    Madde 50 - Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli görülen yerlerde, özellikle mahrumiyet bölgelerinde 

görevli öğretmenlere konut sağlanır.

    Konutlar okul binaları ile birlikte planlanır ve yapılır.

    Eski eğitim kurumlarının konut ihtiyacı bir plana bağlanır ve bu konutların yapımı için, her yıl Milli 

Eğitim Bakanlığı Bütçesine gerekli ödenek konur.

                            DÖRDÜNCÜ KISIM

                      Okul Binaları ve Tesisleri

    I  - Okul yapıları:

     Madde 51 - Her derece ve türdeki eğitim kurumlarına ait bina ve tesisler çevrenin ihtiyaçlarına 

ve uygulanacak programların özelliklerine göre Milli Eğitim Bakanlığınca planlanır ve yaptırılır.

    Bu maksatla her yıl Milli Eğitim Bakanlığı bütçesine gerekli ödenek konur.

    Arsa temini ile okul bina ve tesislerin yapım ve donatımında, Devletin azami imkanlarının kullanılması 

yanında vatandaşların her türlü yardımlarından da yararlanılır ve yardımlar teşvik edilir ve değerlendirilir.

                               BEŞİNCİ KISIM

                         Eğitim Araç ve Gereçleri

    I-Kapsam:

     Madde 52 - Eğitim araç ve gereçleri, eğitim kurumlarında kullanılacak ders kitapları ile öğretmen ve

öğrencilere kaynak ve yardımcı olacak basılı eğitim

malzemesini, milli eğitimin genel amaçlarının gerçekleşmesine yararlı olacak

diğer eserleri ve eğitim araç ve gereçlerini kapsar.

    II - Görev: 

    Madde 53 - Milli Eğitim Bakanlığı, kendisine bağlı eğitim kurumlarının eğitim araç ve gereçlerini, 

gelişen eğitim teknolojisine ve program ve metotlaran uygun olarak sağlamak, geliştirmek, 

yenileştirmek, standartlaştırmak, kullanılma süresini ve telif haklarını ve ders kitabı fiyatlarını tespit 

etmek, paralı veya parasız olarak ilgililerin yararlanmasına sunmakla görevlidir.

    III - Görevin yerine getirilmesi: 

    Madde 54 - Milli Eğitim Bakanlığı eğitim araç ve gereçlerini,

    1. Hazırlamak, imal etmek ve satın almak;

    2. Kişilere veya kuracağı komisyonlara veya yarışmalar düzenleyerek hazırlatmak;

    3. Özel kesimce hazırlananlar veya imal edilenler arasından seçmek veya tavsiye etmek suretiyle 

53 üncü maddede belirtilen görevini yerine getirir.

    IV - Okullarda okutulacak kitapların tespiti ve ücret ödenmesi: 

    Madde 55 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/15 md.)

    İlk ve ortaöğretim kurumlarında okutulacak kitaplar Milli Eğitim Bakanlığınca tespit edilir. Milli 

Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenmeyen hiçbir kitap ve eğitim aracı okullarda kullanılamaz.

    Resmi kurum ve kuruluşların dışındaki kişi veya kuruluşlarca hazırlanan kitap ve eğitim araçlarından, 

Milli Eğitim Bakanlığınca tavsiye edilmeyenler öğrencilere aldırılamaz.

    Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanacak veya hazırlatılacak kitap, eğitim araç ve gereçlerinin hazırlama,

 inceleme ve seçme işleri veya redaksiyonu ile görevlendirilecek kimselere ve teşkil edilecek jürilerin 

memur olmayan üyelerine ücret ödenir ve yarışmalarda derece alanlara ödül verilir.

    Tavsiye edilmek üzere Milli Eğitim Bakanlığına gönderilen kitap ve eğitim araçları için gönderenden 

inceleme ücreti alınır.

    Milli Eğitim Bakanlığınca kişi ve kuruluşlara incelettirilen kitap ve eğitim araçları için inceleme ücreti 

ödenir.

    Kitap, eğitim, araç ve gereçlerinin kabulü, süresi, telif hakkı ve ücretlerle ilgili esaslar; hangi kitap 

ve eğitim araçlarından ne miktar inceleme ücreti alınacağı; kitapların ve eğitim araçlarının incelenme

 işlemleri ile Milli Eğitim Bakanlığınca incelettirilecek kitaplar ve eğitim araçları için ödenecek ücret 

miktarı, yönetmelikle tespit edilir.

                               ALTINCI KISIM

             Eğitim ve Öğretim Alanındaki Görev ve Sorumluluk

     I - Yürütme, gözetim ve denetim: 

     Madde 56 - Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, 

gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur.

     II - Yasaklık:

      Madde 57 - Askeri maksatlarla açılacak okullar hariç, bu kanun hükümlerine aykırı hiç bir eğitim 

faaliyetinde bulunulamaz.

     III - Okul açma yetkisi: 

     Madde 58 - (Değişik: 16/6/1983 - 2842/16 md.)

     Türkiye`de ilköğretim okulu, lise veya dengi okullar, Milli Eğitim Bakanlığının izni olmaksızın açılamaz.

     Milli Eğitim Bakanlığı veya diğer bir bakanlık tarafından açılmış veya açılacak okullar (Askeri liseler 

dahil) ile özel okulların derecelerinin tayini, Milli Eğitim Bakanlığına aittir.

     Askeri eğitim kurumlarının dereceleri, Milli Savunma Bakanlığı ile birlikte tespit edilir.

    Diğer bakanlıklara bağlı lise ve dengi okulların program ve yönetmelikleri, ilgili bakanlıkla Milli Eğitim

 Bakanlığı tarafından birlikte yapılır ve Milli Eğitim Bakanlığınca onanır.