HUSUSİ HASTANELER KANUNU
Kanun Numarası : 2219
Kabul
Tarihi :
24/5/1933
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 5/6/1933 Sayı: 2419
Yayımlandığı
Düstur : Tertip:
3 Cilt: 14 Sayfa:
275
BİRİNCİ
FASIL
Hususi
hastanelerin tarifleri ve açılma şartları
Madde
1 - Devletin resmi hastanelerinden ve hususi idarelerle belediye hastanelerinden
başka yatırılarak hasta tedavi etmek veya yeni hastalık geçirmişlerin
zayıfları yeniden eski kuvvetlerini buluncaya kadar sıhhi şartlar içinde
beslenmek
ve doğum yardımlarında bulunmak için açılan ve açılacak olan sağlık
yurtları
"hususi hastaneler" den sayılır. Bunların açılma, kullanma,
kapanma şartları
bu kanunun hükümlerine bağlıdır.
Madde
2 - Kendi kanunlarına ve nizamname ve şartnamelerine göre hususi şirketler
ve müteahhitler ve fabrikalar ve ticaret,ziraat, sanat ve nafıa işlerinde çok
işçi çalıştıran şahıslar, amele birlikleri ve bu gibi diğer şahıslar
ve teşekküller
tarafından kendi işçilerinin ve işlerinde kullandıkları adamlarının hastalıklarını
tedavi ve sağlıklarını korumak için açılacak hastane, revir ve diğer
sağlık yurtları bu kanunun hükümlerine bağlı olmayıp bunların açılma
ve kapanma
şartları kendi kanun ve nizamname ve talimatnamelerine göre yapılır.Bunların açılmalarında,
bağlı oldukları teşekküller tarafından, bir beyanname ile Sıhhat ve İçtimai
Muavenet Vekaletine bildirilir.
Madde
3 - Hususi hastaneler Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletinin müsaadesile açılır.Bu
müsaadenin verilmesi için şahıslara ait hastanelerin mesul müdürleri
ve diğer hastanelerin de bağlı oldukları teşekküllerin salahiyetlileri
tarafından Valiliğe bir istida verilir.Bu istidada açılmak istenilen
hastanelerin yeri, hastane yapılarının vasıfları ve ne gibi hastaları
kabul ve ne kadar para lı
veya parasız hasta tedavi edileceği,konulacak yatak sayısı, hastane işlerini
1 - Hastane yapılacak
bina ve müştemilatının vaziyeti, mevkii, dört yanı, su
2 - Hastane yapılacak bina ve müştemilatının iç bölmelerini ve tesisatını gösterir her kat için ayrı ayrı iki tane plan;
3
- Hastane içinde yapılacak bütün tertipleri ve teçhizleri gösteren etraflı
4
- Açılmak istenilen hastanenin kurulması ve çalıştırılması için lazımgelen
Madde 5 - Yeniden yapılacak hastane ve müştemilatı planları tetkik olunmak üzere evvela Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilliğine gönderilir.
İnşatın
hitamından altı ay sonra hastane açılmazsa dördüncü madde hükmü tatbik
olunur.
Madde
6 - Hususi hastanelerin başkalarına devrinde eski sahiplerinin ilişkileri
kesildikten sonra bu kanunun üçüncü ve dördüncü maddeleri hükümleri
yaptırılır.
Devir alacak kimse bu mükellefiyetleri ifa edinceye kadar hastanenin eski sahibinin mesuliyeti devam eder.
Madde 7 - Hakiki veya hükmü şahıslar tarafından hastane açılmak üzere teberrü veya vakfolunan para ve malların idaresi vakfeden tarafından Evkaf İdaresi, Vilayet hususi idareleri ve belediyeler gibi Devlet teşkilatına verildi ise bu hastaneler tayin edilen bu idareler tarafından, eğer vakfeden tarafından mütevelli gösterilmemiş ise Vilayet hususi idareleri tarafından tesis ve idare olunur.Bu hastanelerin kurulma ve çalıştırılmaları umumi hastaneler gibidir. Tesis ve idareleri Devlet teşkilatından başkasına verilmiş olan vakıf hastaneler bu kanun hükümlerine bağlı olup idare işleri vilayetlerin murakabesi altındadır,
Madde
8 - Bu kanun ile gösterilen vasıf ve şartlarda olmayarak hekimler ve
diğer
şahıslar tarafından hasta yatırılmak için hususi yerler açılması veya
hekimlerin muayenehane veya oturdukları yerlerin bir parçasına hasta yatırarak
tedavisine
tahsis etmeleri yasaktır.
İKİNCİ FASIL
Hususi
hastanelerin teşkilatı
Madde 9 - Hususi
hastanenin mes'ul bir müdürü bulunur.Bu müdürün Türkiye'de
sanatını yapmağa izinli Türk hekim olması ve ikisi hastanelerde olmak üzere
en aşağı beş yıl Türkiye'de hekimlik etmiş veyahut Devlet meslek
memurluklarında
çalışmış bulunması,herhangi bir suçtan dolayı ağır hapse veya şeref
ve
haysiyeti
bozan suçlar yüzünden hapse mahküm olmaması lazımdır.
1219
numaralı kanunda gösterilen (Ali Haysiyet Divanı) kararile muvakkaten sanatının
icrası yasak edilen hekimler bu yasağın sürdüğü zaman içinde hastanelerde
mesul müdür olamaz.
Madde 10 - Hakiki şahıslardan gayriye ait olan hastanelerde mali hususatı temin ve idare tarzlarını murakabe etmek üzere mensup oldukları teşekküller tarafından olunan idare heyetleri bulunur .
Madde
11 - Munhasıran emrazı akliye malüllerinin muhafaza ve tedavisine veya çocuk
hastalara veyahut doğum yardımlarına mahsus hususi hastanelerin müdürü
mesulleri bunların her birine ait tababet şubelerinde, verem sanatoryumlarının
müdürü mesulleri de emrazı dahiliyede birinci sınıf mütehassıs tabip
olurlar.
Madde 12 - Hususi
hastaneler, almağa mezun oldukları hastalar için bu hastaların
istedikleri hekimleri davete ve tedavinin bu hekimler tarafından yapılmasını
kabule mecburdurlar. Eğer hastalar hariçten hekim getirmek arzu ve talep
etmezlerse hastaneler bu vazifeyi birinci sınıf muvazzaf mütehassıs tabiplerine
tevdi ederler. Bu mütehassıslar bakılması kendilerine tevdi edilen hastaların
tedavisinden mesuldürler. Birinci sınıf mütehassıs mesul müdürler, kendi
ihtisas şubeleri mütehassıslığını da üstlerine alarak yapabilirler.
Madde
13 - Yirmi yataklıya kadar olan hususi hastahaneler hasta bakıcılardan
ve diğer işler için kullanılan adamlardan başka bir hasta bakıcı hemşire (doğum
evleri için ebe) kullanmağa mecburdurlar. Yatak sayısı yirmiden fazla olanlarda
en az ne kadar hemşire çalıştırılacağı bir nizamname ile
tayin olunur.
Madde
14 - Hakiki şahıslarla şirketlerden başkalarına ait olan veya sırf hayır
için açılan hususi hastahaneler dışarıdan gelen hastaları parasız
muayene ve tedavi etmek ve parasız ilaç vermek üzere hastahaneye bağlı
poliklinik ve diplomalı eczacı idaresinde eczahane açabilirler.
Madde 15 - 14 üncü
madde hükmüne girmemiş hususi hastahanelerden otuz yataklıya
kadar olanlar (her vakit hazır bulundurulması mecburi olanlardan başka)ilaçları
şehir eczahanesinden alabilirler.
Elli yataklıya kadar olanların ilaçlarını
nasıl alacakları, hastahanenin yerinin şehre uzaklığına göre, Sıhhat
ve İçtimai Muavenet Vekaletince tayin olunur. Bütün hususi hastanelerden yatak
sayısı elliden fazla, olanlar bir eczahane ile lüzumu kadar eczacı
bulundurmak mecburiyetindedirler. Hususi hastanelerden bedelle dışarıya ilaç
verilmesi
yasaktır.
Madde
16 - Her hususi hastanede yatak sayısına uygun şekilde seririyat laboratuvarı
ve arıtma etüvü, verem sanatoryumlarında her türlü teşhis yapılacak
kuvvette
bir röntgen cihazı, cerrahi ve doğum ameliyelerini yapan hastanelerde muntazam
ameliyathaneler bulunur. Bu tesisat bulunmayan hastaneler hasta alamazlar.
Verem sanatoryumları, doğum evleri ve bulaşıcı hastalıklar kabul edenlerden
başka hususi hastanelerde, yatak sayısı yirmi beşten noksan olduğu ve yakınında
şehre ait temizleme istasyonu bulunduğu halde, arıtma etüvleri bulundurmak
mecburi değildir.
Madde
17 - Hususi hastane binalarının tahsis edilecekleri işlere göre ne gibi
vasıf ve şartlarda olmaları lazımgeldiği bir nizamname ile tayin edilir.
Madde
18 - Doğum evlerinden başka hususi hastanelerde hastalar için yatak sayısı
en aşağı ondan az olamaz. Ruhsat kağıtlarından yazılı yatak sayısının artırılması
ve azaltılması ve hastanenin başka bir yere taşınması Sıhhat ve İçtimai
Muavenet Vekaletinin müsaadesile olur.
Madde
19 - Mesul müdürlüğü de deruhde etmiş hususi hastane sahibi ölürse hastane
kapatılarak ruhsatı geri alınır. Fakat varisleri hastaneyi işletmek
isterlerse hastane kapatılmıyarak mahalli Hükümetin malümat ve muvafakatile
derhal
bir tabip vekil seçilir ve bir ay içinde matlup evsafı haiz yeni mes'ul müdür
tayin olunur. Diğer hususi hastanelerin mes'ul müdürlerinin ölümünde veya mes'ul
müdürlükten büsbütün ayrılmalarında da hastane yine kapatılmaz; mahalli Hükümetin
muvafakat ve malümatı ile derhal bir vekil tabip seçilmesi şartiyle
Madde
20 - Müdürü mesullerin mazeretleri
zuhurunda yerlerine aynı evsafta
bir
hekim bırakmak ve mahalli Hükümet tabibine malümat vermek şartiyle bir
haftaya kadar hastaneden infikakleri caizdir. Bir haftadan fazla infikak için Sıhhat
ve İçtimai Muavenet müdürlerinden izin alırlar. Bu iznin müddeti üç ayı
geçemez.
Madde
21 - Hususi hastanelerin yapacakları hizmetlere göre nevileri ve her birinin
idare şekilleri ve muhakkak bulunması lazımgelen sıhhi ve tıbbi eşya, alet
ve ilaçların cinsleri ve en aşağı bulunması şart olan miktarları,
hastane yapılarının
sıhhi şart ve vasıfları ve iç taksimleri,fenni kayıtların tanzim ve
muhafazası, hekimlerin ve müstamdemlerin kadrosu, hastaların Kabul ve
muayeneleri ve cerrahi ameliyeden evvel müşahede kağıdına kaydı icap eden
hususlar, bu
kanunun neşrinden sonra, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince tanzim edilecek
bir nizamname ile tayin olunur.
Madde
22 - Bu kanunun neşri zamanında mevcut hususi hastanelerin mes'ul müdürleri
ve sahipleri 21 inci maddede yazılan nizamnamenin neşrinden sonra altı ay
içinde kendi hastanelerinin her türlü hususlarını kanun ve nizamname hükümlerine
göre tamamlamağa borçludurlar.
ÜÇÜNCÜ
FASIL
Hususi
hastanelerin vazifeleri
Madde
23 - Hususi hastanelerin müdürleri hastanelerin her türlü mali ve idari
işlerinden mes'ul ve hastaların fenni şekilde tedavi ve istirahatlerini temine
mecburdurlar.
Madde
24 - Hususi hastanelere ruhsat kağıtlarında nevi bildirilen hastalar kabul
ve tedavi olunurlar. Bulaşıcı ve salgın hastalıklardan ait olduğu vekaletçe
tayin olunanlar ancak hususi taksimat ve teşkilatı olan hususi hastanelere alınırlar.
Madde 25 - Hususi hastanede yatan hastalar tıbbi müşavere veya tedavi için dışardan istedikleri hekimleri çağırabilirler. Bu hekimlerin hastaya cerrahi ameliyat yapabilmeleri tababet ve şuabatı sanatlarının icrası tarzına dair kanunun 23 üncü maddesi hükmüne bağlıdır.
Madde
26 - Hususi hastanelerde para ile yatan hastalardan sınıflarına göre
alınacak gündelik ücrette; ikamet, iaşe ve hastalığın icaplarına göre
yapılması
lazımgelen bütün bakım ve hastanede yapılan basit laboratuvar muayeneleri
ve 12 nci maddede yazılı hastanenin muvazzaf mütehassıs hekimleri ücretleri
Fakat verem
sanatoryumlarında röntgen muayenesi için hiç bir ücret alınmaz.
Madde
28 - Hususi hastanelerde yatan hastalardan sınıflarına göre alınacak gündelik
ücret Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince uygun görülecek miktardan
fazla olamaz.
Madde
29 - Karın, göğüs ve beyin ameliyeleriyle diğer mühim ameliyelerin icrasından
evvel yapılması lazımgelen seriri tetkikatla laboratuvar muayenelerine
ve bunların müşahade kağıtlarında tamamen tesbitine ve ameliyattan evvel hastanın
mevcutsa bünyevi ve arızi manialarının tadil ve izalesine ve bir an evvel
ameliyat yapılması icap eden vak'alarda seriri tetkiklerin ve laboratuvar
muayenelerinin tehiri sebeplerine
ve saireye ait hükümler 21 inci maddede yazılı nizamname ile tayin olunur.
Madde
30 - Hastalık icabı veya başka sebeplerden dolayı mes'ul müdürün veya
tedavi eden tabibin talebile hususi hastanelerden diğer hastanelere kaldırılan
hastaların
isimleri ve kaldırma sebepleri hasta kaldırıldıktan sonra yirmi dört saat içinde
mes'ul müdür tarafından Hükümet tababetine yazı ile bildirilir.
Madde
31 - Hususi hastanelere ruhsat kağıtlarında yazılan parasız yatak sayısı
kadar her zaman parasız hasta kabul ve bu hastalar kabul edildikleri sınıflara
göre yurttaki paralı hastalar gibi ihtimamla tedavi olunur. Parasız kabul
olunan hastalar kendi arzulariyle dışarıdan davet olunacak tabiplere ait ücretlerden
başka bir para veya başka bir şey vermiyecekleri gibi kendilerinin
veya
veli ve vasilerinin yazılı muvafakatleri olmaksızın paralı kısma kaldırılamazlar.
Madde 32 - Hususi
hastaneler ihtisas daireleri içinde bulunan ve resmi makamlar
tarafından para ile tedavi edilmek üzere gönderilen hastaları alır ve tedavi
ederler. Ani bir arıza veya kaza neticesinde müstacelen tedaviye muhtaç olan
şahısların hususi hastanelere müracaat veya nakillerinde hastanece derhal
acele
tedavilerini yapmak mecburidir. Bunlardan fakir olanların yatırılarak tedavileri
lazımsa hastanenin parasız kısmına alınır. Parasız yatakları olmıyan
hastaneler bu fakir hastaları nakilleri kabil hale gelinceye kadar yatırarak tedavi
ederler. Bu suretle yatırılan fakir hastalara ait gündelik tedavi ve ilaç
Madde
33 - Hususi hastanelerin fenni ve idari muameleleri ve her türlü sıhhi
Teftiş
neticesinde görülen noksanlar, kanuna ve nizamnameye aykırı haller ve
DÖRDÜNCÜ FASIL
Cezai
hükümler
Madde
34 - 33 üncü maddede yazılı teftiş neticesinde meydana çıkarak müesseselerin
teftiş defterine kayıt ve rapor ile Vekalete bildirilen ve bu kanun ile ayrıca
ceza tayin edilmemiş olan fenni kayıtlarda, malzeme, alat, eşyada ve binaların
sıhhi şartlarında ve hastane hizmetlerindeki noksanlar ile fenni ve idari
diğer eksikliklerin tayin edilecek zamanlar zarfında tamamlanması Sıhhat ve
İçtimai Muavenet Vekaleti tarafından müessese mes'ul müdürüne yazı ile
ihtar olunur.
Madde
35 - 34 üncü maddede mezkür ihtar hükümlerini tayin olunan zamanda yapmayan
hususi hastanelerin mesul müdürleri Türk Ceza Kanununun 526 ncı maddesi
mucibince cezalandırılmakla beraber ihtarı mucip olan noksanlar, hastaların tedavi
ve istirahatine müessir olduğu takdirde ayrıca 36 ncı madde hükmü de
tatbik olunur.
Madde
36 - Usulen meydana çıkacak aşağıda yazılı noksanlar ikmal edilinceye
kadar hususi hastanelerin bir kısmına veya tamamına vilayetler tarafından
yeniden hasta kabulü yasak edilir.
1 - 22 nci madde
hükümleri yapılmazsa;
2 - 13 üncü maddede yazılan hastabakıcı hemşireler bulunmazsa;
3
- Mes'ul müdürün ölümü veya kati olarak hastaneden infikakinden sonra bir
ay zarfında yerine başkası tayin olunmazsa veya mes'ul müdür izinsiz olarak arzusile bir haftadan fazla hastaneyi terkederse;
4
- Hastane binalarının sıhhi ve fenni şartlarında ehemmiyetli derecede
noksanlık olur ise veya hastaların tedavi ve istirahatlerine müessir olacak
derecede sıhhi ve fenni hizmetlerde noksanlık görülürse;
5
- 16 ncı madde ahkamı tamamile icra edilmez ise;
Madde 37 - 35 inci maddede yazılan sebepler ile hastaneye veya bir kısmına hasta kabulü yazı ile tebliğ suretiyle yasak edildiği halde hasta kabulüne devam eden hususi hastanelerin ruhsat kağıtları Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti tarafından geri alınır.
Madde
38 - Aşağıdaki hallerde şahıslar tarafından açılmış olan hususi
hastanelerin ruhsat kağıtları geri alınır. Ve vakıf hastaneler ile diğer
hususi hastanelerin mes'ul müdürleri tebdil edilir:
1
- İki defa yapılan ihtara rağmen mes'ul müdür hastane vazifelerini ihmalde
2 - Mes'ul müdür (9) uncu maddede yazılı suçlardan dolayı hapse mahküm olur veya müessese dahilinde hastanelerin veya hastanenin nezahet ve şerefini bozan yasak işler yapılmasına göz yumar veya bu işleri kendisi işlerse;
3
- Mes'ul müdür sıhhi sebepler haricinde bir senede iki kere izinsiz olarak
Madde
39 - 38 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları mucibince hastanesinin
ruhsat kağıdı geri alınan veya müdürlükten çıkarılan bir mes'ul müdür
başka bir hususi hastanede mes'ul müdür ve Devlet hastaneleriyle hususi idare
ve belediye hastanelerinde baştabip veya müdür olamaz.
Madde
40 - Ruhsat kağıtları geri alınan hususi hastanelere Sıhhat ve İçtimai
Madde
41 - Harice ilaç satan yahut mezun olduğu sayıdan fazla yatıran hususi
Madde
42 - Yatan hastalardan 26 ve 27 nci maddelere aykırı olarak fazla ücret
alan hususi hastaneler mes'ul müdürlerinden alakadarlara geri verilmek üzere
tahsil olunacak paradan başka iki yüz liradan beş yüz liraya kadar ağır para
cezası alınır.
Madde
43 - 29 uncu maddede yazılan cerrahi ameliyeleri aynı maddede yazılı tetkik
ve tedavileri yapılmadan icra eden tabiplerden üç yüz liradan beş yüz liraya
kadar ağır para cezası alınır. Eğer bu suretle cerrahi ameliye yapılan hasta
vefat eder ve vefatın ameliyattan evvel yapılması lazım ve mümkün olan
Madde 44 - Tedavisini
üstüne aldığı hastaları, yerine vekil bırakmadan izinsiz
olarak kendi arzulariyle terkederek bu hastaların tedavisiz kalmalarına
sebep olan, 11 inci maddede yazılan mütehassıs tabiplerden yüz
Madde
45 - Bu kanun ve 21 inci maddede yazılan nizamname ile tayin olunan
mecburiyetleri
yapmıyan veya memnuiyetlere aykırı hareketlerde bulunanlar hakkında
bu kanunda ayrıca ceza tayin edilmediği ve Türk Ceza Kanununa göre daha
ağır cezayı istilzam etmediği takdirde elli liradan iki yüz liraya kadar hafif
para cezası veya üç günden on beş güne kadar hafif hapis cezası verilir.
Madde 46 - Bu kanunda yazılı suçların muhakemesine Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu mucibince mahkemede bakılır.
Madde
47 - 26 Şubat 1313 tarihli Nizamname hükümleri kaldırılmıştır.
Madde
48 - Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
Madde
49 - Bu kanunun hükümlerini icraya Adliye, Sıhhat ve İçtimai Muavenet
ve Dahiliye Vekilleri memurdur.