Kanun
No. 4562 Kabul Tarihi: 12.4.2000
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı organize sanayi bölgelerinin kuruluş, yapım
ve işletilmesi esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun, organize sanayi bölgelerinin ve üst kuruluşlarının oluşumunu, organlarını, işleyişini, yönetim ve denetimini düzenleyen hükümler ile bunlarla ilgili kişi ve kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklarını belirleyen hükümleri kapsar.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3.- Bu Kanunun uygulanmasında;
Organize Sanayi Bölgeleri: Sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını
sağlamak, kentleşmeyi yönlendirmek, çevre sorunlarını önlemek, bilgi ve
bilişim teknolojilerinden yararlanmak, imalat sanayi türlerinin belirli bir
plan dahilinde yerleştirilmeleri ve geliştirilmeleri amacıyla, sınırları
tasdikli arazi parçalarının gerekli alt yapı hizmetleriyle ve ihtiyaca göre
tayin edilecek sosyal tesisler ve teknoparklar ile donatılıp planlı bir şekilde
ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsis edilmesiyle oluşturulan ve
bu Kanun hükümlerine göre işletilen mal ve hizmet üretim bölgelerini,
Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
OSB :
Organize sanayi bölgesini,
Katılımcı: Organize sanayi bölgelerinde parsel tahsisi veya satışı
yapılmış gerçek ya da tüzel kişiyi, İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş ve Nitelikler
Kuruluş
MADDE 4.- OSB, Yer Seçimi Yönetmeliğine göre uygun görülen yerlerde
Bakanlığın onayı ile kurulur.
OSB'lere ait yer seçimi Bakanlığın koordinatörlüğünde ilgili
kurum ve kuruluşların temsilcilerinin katılımıyla oluşan Yer Seçimi
Komisyonunun yerinde yaptığı inceleme sonucunda, varsa 1/25000 ölçekli çevre
düzeni planı kararları dikkate alınarak oybirliği ile yapılır ve OSB ilan
edilir. Mer'i mevzuat gereğince korunması gereken ve sanayi tesislerinin
kurulmasına izin verilmeyen alanlar OSB yeri olarak incelemeye alınmaz.
Mülkiyet sınırları içinde Sağlık Bakanlığınca öngörülen sağlık
koruma bandı bırakılır.
Yer seçiminin kesinleşmesinden
sonra OSB sınırları dışında kalan alanların planlanması Bayındırlık
ve İskan Bakanlığı veya ilgili belediye tarafından en geç bir yıl içinde
yapılır. Bununla ilgili usul ve esaslar Bakanlık ve Bayındırlık ve İskan
Bakanlığınca müştereken belirlenir.
OSB sınırları içerisinde yapılacak mevzii imar ve parselasyon
planları ve değişiklikleri, OSB tarafından yönetmeliğe uygun olarak hazırlanır
ve Bakanlığın onayına sunularak, İl İdare Kurulu kararı ile yürürlüğe
girer. Onaylı OSB imar planları ilgili kurumlara bilgi için gönderilir.
Yürürlüğe giren mevzii imar planına göre arazi kullanımı, yapı
ve tesislerinin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve
izinler OSB'ce verilir ve denetlenir.
Yer seçiminin Hazine veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait arazilerden
yapılması halinde, bu araziler, talep edilmesi ve başkaca bir sakıncası
bulunmaması durumunda, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 13 üncü
maddesinin birinci fıkrasında belirtilen Komisyonca günün rayicine göre
takdir edilecek bedelleri üzerinden peşin veya taksitle ödenmek üzere pazarlık
usulüyle OSB'lere satılabilir. Bu konudaki esas ve usuller Bakanlık ve Maliye
Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir. Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü mülkiyetinde
bulunan stok araziler ise usulüne göre OSB tüzel kişiliğine tapuda
devredilirken Arsa Ofisi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen şerh tapuya işlenmez.
Seçilen bölgede özel mülkiyette olan araziler bulunması halinde bu
araziler rızaen satın alma veya kamulaştırma yoluyla iktisap edilir. Bu
nitelikte taşınmazlar hakkında 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümleri
uygulanır.
OSB;
a) İl Özel İdaresinin,
b) OSB'nin içinde bulunacağı il, ilçe veya belde belediyesinin,büyükşehirlerde
ayrıca büyükşehir belediyesinin,
c) İl ve ilçelerdeki mevcudiyet durumuna göre sanayi odası, ticaret
odası veya ticaret ve sanayi odasının,
d) Sanayici dernek veya kooperatiflerinin,
Biri veya daha fazlasının temsilcilerince imzalı ve valinin olumlu görüşünü
muhtevi kuruluş protokolünün Bakanlıkça onaylanmasıyla tüzel kişilik
kazanır.
İhtisas OSB'lerinde konuyla ilgili mesleki kuruluşlar ve teşekküllerin
temsilcileri, talepleri halinde müteşebbis heyete dahil edilirler.
Bu madde ile ilgili esas ve usuller yönetmelikle belirlenir.
Nitelikleri
MADDE 5.- OSB, kamu yararı gerekçesiyle adına kamulaştırma yapılabilen
veya yaptırılabilen bir özel hukuk tüzel kişiliğidir.
Kamu yararı kararı, OSB müteşebbis heyetinin başvurusu üzerine
Bakanlıkça verilir. Arazinin mülkiyetinin edinilmesinde yapılan masraflar
ile arazi bedeli ödeme yükümlülüğü OSB tüzel kişiliğine aittir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Organlar
Organlar
MADDE 6.- OSB'nin organları;
a) Müteşebbis heyet (işletme aşamasında genel kurul),
b) Yönetim kurulu,
c) Denetim kurulu,
d) Bölge müdürlüğüdür.
Müteşebbis heyet
MADDE 7.- Müteşebbis heyet OSB'nin oluşumuna katılan kurum ve kuruluşların
yetkili organlarınca, mensupları arasından tespit edilecek üyelerden oluşur.
Müteşebbis heyeti oluşturacak üye sayısı onbeş asıl ve onbeş yedek üyeden
fazla olamaz.
Katılan kurum ve kuruluşların müteşebbis heyette temsil edilecekleri
üye
sayısı,
katılım oranları dikkate alınarak kuruluş protokolünde belirlenir.
Müteşebbis heyette yer alan üyeler iki yıl için seçilir ve temsil
ettikleri kurum ve kuruluşlardaki görevleri sona erdiğinde üyelikleri düşer.
Üyelikten
düşen veya ayrılan üyenin yerine, temsil ettiği kurum ve kuruluşun ön sıradaki
yedek üyesi geçer. Katılan üye, yerine geçtiği üyeden kalan süreyi
tamamlar.
Müteşebbis heyet ilk toplantısında, valinin başkan olması
durumunda, 4 üncü maddenin
yedinci fıkrasında sayılan kuruluşlardan il özel idaresi ve belediye
temsilcileri dışında kalanlardan bir başkanvekili, aksi takdirde bir başkan
ve bir başkanvekili seçer.
Müteşebbis heyet en az üç ayda bir defa başkan veya başkanın yokluğunda
başkanvekili başkanlığında salt çoğunluk ile toplanır. Kararlar mevcudun
salt çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın oyuna
itibar edilir. Müteşebbis
heyette görevli üyeler, geçerli sayılan bir mazeretleri olmaksızın üst üste
yapılan üç toplantıya veya mazeretleri olsa dahi bir yıl içinde yapılan
toplantıların en az yarıdan bir fazlasına katılmamaları halinde üyelikten
çekilmiş sayılırlar.
Müteşebbis heyet; OSB'nin kuruluş amacını gerçekleştirmek için
gerekli kararları ve tedbirleri almak, yer seçimi raporunda belirtilen
hususları yerine getirmek, kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve benzeri düzenlemelerle
verilen görevleri yapmak, yönetim ve denetim kurulu çalışmalarını ve
hesaplarını ibra etmek, OSB'ye ait para ve diğer kaynakları kuruluş amacına
uygun kullanmakla yükümlü ve görevlidir.
Müteşebbis heyet üyeleri ile yönetim ve denetim kurulu üyelerinin görevlendirilme
usul ve esasları, kuruluş protokolünün tanzim şekli ve ihtiva edeceği
hususlar ile görev ve çalışmalarına ilişkin esaslar Bakanlıkça çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Yönetim kurulu
MADDE 8.- Yönetim kurulu, müteşebbis heyetin en az dördü kendi üyeleri
arasından olmak üzere seçeceği beş asıl, beş yedek üyeden oluşur. Yönetim
kurulu üyeleri iki yıl için seçilir.
Yönetim kurulu üyeleri kendi aralarında bir başkan ve bir başkanvekili
düzenlemeler
ile müteşebbis heyetin kararları çerçevesinde OSB'nin sevk ve
Denetim kurulu
MADDE 9.- Denetim kurulu, müteşebbis heyetin kendi üyeleri arasından
genel
denetleme raporu ve en az üç ayda bir de ara rapor düzenleyerek
Bölge müdürlüğü
MADDE 10.- Bölge müdürlüğü, bölge müdürü ile yeteri kadar idari
ve teknik
personelin
nitelikleri ve sayıları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte
Temsil ve ilzam
MADDE 11.- OSB'ler; yönetim kurulu başkanı veya başkanvekili tarafından
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Mali Konular
Gelirler
MADDE 12.- OSB'nin gelirleri şunlardır:
a) Müteşebbis heyete katılan kurum ve kuruluşların verdikleri iştirak
b) Arsa tahsisi yapılan veya satışı yapılan ve OSB'de faaliyet gösterecek
c) OSB alt yapı ve sosyal tesislerinin ihalesi için hazırlanan
dosyaların
d) Yönetim aidatları.
e) Su, elektrik, doğalgaz, sosyal tesis, arıtma ve benzeri işletme
f) Arsa satışından sağlanan gelirler.
g) Bağışlar.
h) Bölge ortak mülklerinin kira ve hizmet gelirleri.
i) Banka faizleri.
j) Gecikme cezaları.
k) İlan ve reklam gelirleri.
l) Diğer gelirler.
Katılma payları
MADDE 13.- OSB'nin oluşumuna katılan kurum ve kuruluşlar Bakanlıkça
Krediler
MADDE 14.- OSB'nin yetkili organları projenin keşif tutarı ile ilgili
Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak OSB ile yüksek teknoloji
Gelişmiş ve normal yörelerde; ilk defa yapılan OSB'nin alt yapısı için
Kamulaştırma için verilecek kredi miktarı Bakanlıkça belirlenir.
Fert başına GSYİH miktarı 3500 dolar ve aşağıdaki gelir miktarını
bulan
Arsa satışları
MADDE 15.- Arsa satışları müteşebbis heyetin belirleyeceği
prensipler
sağlar.
Arazi satışlarından elde edilen meblağı yönetim kurulunun yatırmadığının
OSB'ce teminat olarak gösterilen ve bu nedenle satışına karar verilen
veya
Yönetim aidatları
MADDE 16.- Yönetim aidatları ve hizmetlerin karşılıkları, müteşebbis
heyet
hizmetlerine
ait tüm masraflar önceki yıla ait kesin hesap da dikkate alınarak
Müteşebbis heyetin yönetim aidatı ile ilgili kararları ilam hükmünde
olup,
Parasal haklar ve özlük hakları
MADDE 17.- Müteşebbis heyet, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile
denetim
Bölge müdürü ve sair personel 1475 sayılı İş Kanunu hükümlerine
göre
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Arsa tahsisleri
MADDE 18.- Katılımcılara arsa tahsisi, Bakanlık tarafından çıkarılacak
Bakanlık gerekli gördüğü takdirde, OSB'de yer tahsis edilecek özel
ya da
Katılımcılara tahsis veya satışı yapılan arsalar hiçbir şekilde
tahsis
Ancak, arsa tahsisi veya satışı yapılan firmanın tasfiyesi halinde,
tasarrufunda
olursa olsun tahsis veya satış tarihindeki bedeli ile geri
Ortak yerler
MADDE 19.- OSB alanından katılımcıların ortak yararlanmasına tahsis
OSB alanının katılımcılara devir ve temlik edilmemiş kısımları
ile OSB
OSB'nin, altyapı ya da genel hizmet tesislerinin geçtiği veya geçeceği
Alt yapı tesisleri kurma, kullanma ve işletme hakkı
MADDE 20.- OSB'lerin ihtiyacı olan elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz,
edebileceği
standartlara düşürülmesi amacıyla münferiden ön arıtma tesisi
OSB'de yer alan kuruluşlar, alt yapı ihtiyaçlarını OSB'nin
tesislerinden
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak
Muafiyet
MADDE 21.- OSB tüzel kişiliği, bu Kanunun uygulanması ile ilgili
Atıksu arıtma tesisi işleten bölgelerden, belediyelerce atıksu
bedeli alınmaz.
Sorumluluk
MADDE 22.- Müteşebbis heyet, yönetim ve denetim kurulu üyeleri ve bölge
Bakanlığın yetkileri
MADDE 23.- OSB kuruluş protokolü müteşebbis heyetlerce hazırlanır
ve
Bakanlık gerekli gördüğü hallerde veya şikayet üzerine OSB'lerin
her türlü hesap
ve işlemlerini denetlemeye ve tedbirler almaya yetkilidir.
Bakanlık kanalıyla kredi kullanan bölgelerin alt yapı, sosyal hizmet
düzenlenmesi
ve onaylanmasıyla ilgili hususlar çıkarılacak yönetmelikte
Bu Kanunun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası gereğini yerine
Denetim
MADDE 24.- OSB'nin her türlü hesap ve işlemleri OSB yönetimince yıllık
Genel kurul
MADDE 25.- OSB'de üretime geçtiğini Bakanlıkça istenecek belgelerle
tevsik
Bölgede kurulacak tüm işletmelerin 2/3'ü üretime geçtiklerini
Üretime geçmiş katılımcıların salt çoğunluğu müteşebbis
heyetin devam
Genel kurulun ilk toplantısında, mevcut kuruluş protokolü tüzel kişiliğin
Genel kurulun teşkilini müteakip bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı
Genel kurulun oluşumunu müteakip müteşebbis heyet, yönetim kurulu ve
Genel kurul toplantılarının esas ve usulleri ile yönetim kurulu ve
denetim
Özel organize sanayi bölgeleri
MADDE 26.- Bu Kanundaki usullere göre belirlenen yerlerde, özel hukuk
OSB'nin kuruluş talebi, kurulacağı ilin valiliğinin uygun görüşü
ile
OSB'nin yer seçimi Bakanlığa yapılan talep üzerine, 4 üncü
maddedeki usule
Arazi temini, OSB'nin planlanması, projelendirilmesi, alt yapı inşaatı
ile
OSB'deki arazi, parseller halinde veya işletme binaları da yapılmak
Üst kuruluş, yönetmelikler ve düzenlemeler
MADDE 27.- OSB'lerin kendi aralarında yardımlaşmaları ve ortak
sorunlarını
Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, "OSB Uygulama Yönetmeliği"
adı ile tek
ALTINCI BÖLÜM
Geçici Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
Kanunun
Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kurulmuş olan OSB'lerin organları,
bu
GEÇİCİ MADDE 2.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 5590 sayılı
Bu tür OSB'lerde, müteşebbis heyet görevlerini oda meclisi, yönetim
kurulu
GEÇİCİ MADDE 3.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulan
OSB'lerin
GEÇİCİ MADDE 4.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce başlatılan
GEÇİCİ MADDE 5.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş
olan küçük
Küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgelerinde
her
GEÇİCİ MADDE 6.- Kanunun yürürlüğe girmesinden önce OSB kurmak
amacı ile
üzerinde
müteşebbis heyeti meydana getiren kurum ve kuruluşlar adına inşa
Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünden satın alınmış olan arsa ve
arazilerde Arsa Ofisi Kanununun 11 inci maddesine göre tapuya işlenmiş olan
şerhler silinir.
GEÇİCİ MADDE 7.- 4342 sayılı Mera Kanununun yürürlüğe girdiği
tarihe kadar mera olarak nitelendirilen alanlara yapılmış OSB'ler; Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı tarafından onaylanmış ve yatırım programına alınmış
olmaları şartıyla mera vasfını kaybetmiş olur. Bu alanlar 4342 sayılı
Mera Kanununun hükümlerine tabi değildirler. İl mera komisyonlarının bu
alanlarla ilgili daha önce aldıkları kararlar hükümsüzdür.
Yürürlük
MADDE 28.- Bu Kanunun 14 üncü maddesinin son fıkrası 31.12.2001
tarihinde, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 29.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
14/4/2000