İskan Kanunu Uygulama Yönetmeliği
17.08.2002 Cumartesi
Sayı: 24849 (Asıl)
Devlet Bakanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönetmelik, Devlet eliyle yapılacak iskan ve köysel alanda iç
iskanın düzenlenmesine ilişkin esas ve usulleri kapsar.
Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik 14/6/1934 tarihli ve 2510 sayılı İskan Kanunu ile
21/2/2001 tarihli ve 4629 sayılı Bazı Fonların Tasfiyesi Hakkında Kanunun Geçici
1 inci maddesinin (C) fıkrasının (d) bendine göre düzenlenmiştir.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
Bakan : Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanı,
Bakanlık : Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlığı,
Genel Müdürlük : Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
İlgili Müdürlük: Köy Hizmetleri Bölge veya İl Müdürlüğünü,
Kanun : 2510 sayılı İskan Kanunu ile ek ve değişikliklerini,
Banka : T.C. Ziraat Bankasını,
Mahalli Şube : T.C. Ziraat Bankası mahalli şubesini,
Merkez Hesap : T.C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü nezdindeki İskan
Gelirleri Hesabını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Gelir, Gider, Özel Ödenek Kaydı ve Kullanımı
İskana İlişkin Gelirler
Madde 4- İskana ilişkin gelirler;
a) İskan hizmetlerinde kullanılmak üzere Genel Müdürlük Bütçesine konulacak
ödenekten,
b) Yerleri kamulaştırılanlardan Devlet eliyle iskanını isteyenler adına ilgili
idarelerce yatırılan kamulaştırma bedellerinden (tezyidi bedeller dahil),
c) İskan edilenlere verilen taşınmazların (arsa-arazi-konut) geri ödeme
tahsilatından,
d) İşletme ve donatım kredisi anapara ve faiz geri ödeme tahsilatından,
e) Arazi, arsa ve konut edindirme kredisi geri ödeme tahsilatından,
f) Konut kredisi anapara ve faiz geri ödeme tahsilatından,
g) Arsa satışı tahsilatından,
h) Resmi ve özel, yerli ve yabancı kurumlar ile şahıslar ve milletlerarası
göçmen ve mülteci teşkilatları tarafından yapılacak nakdi yardımlarla nakde
çevrilecek ayni yardımlardan,
ı) Yabancı devletlerden göçmenler için alınacak tazminatlardan,
j) Diğer kuruluşların Genel Müdürlükçe yerine getirilmesini istedikleri
hizmetler için aktaracakları tutarlardan,
k) Diğer gelirlerden, oluşur.
Söz konusu gelirlerden (a) bendi dışındakiler iskan hizmetlerinde kullanılmak
üzere Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bütçesine özel gelir yazılır ve diğer
yandan Maliye Bakanlığınca açılacak özel tertibe özel ödenek kaydedilir. Özel
ödeneklerden kullanılayan miktarlar ertesi yıl bütçesine devren gelir ve ödenek
yazılır. Özel ödenek olarak kaydedilen gelirlerden hangilerinin 5 inci maddede
yazılı gider kalemlerinden hangilerine kullanılacağı Bakan Onayı ile belirlenir.
(b) bendinde kayıtlı kamulaştırma bedeli gelirlerinden bu Yönetmeliğin 10 uncu
maddesi gereği yapılan mahsup işleminden sonra artan kısım varsa bu miktar
haksahiplerine geri verilecek paralar tertibinden iade edilir.
Yukarıda belirtilen gelirler mahalli banka şubelerince tahsil edilerek
bekletilmeksizin bu amaçla banka nezdinde açılan İskan Gelirleri Hesabına
aktarılır. Bu hesapta toplanan tutarlar her ayın sonunda Merkez Saymanlığının
T.C. Merkez Bankasındaki cari hesabına aktarılır. Bankadan alınacak ekstrelere
göre Genel Müdürlükçe Merkez Saymanlığına bildirilen tutarlar Saymanlıkça Köy
Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bütçesine özel gelir kaydını takiben ilgili
tertiplere ödenek kaydı yapılmak üzere belgelerin birer nüshası Bütçe Dairesi
Başkanlığına gönderilir.
Tahsilatı yapan mahalli banka şubeleri, yapılan tahsilata ait listeleri Genel
Müdürlüğe ve İl Müdürlüğüne gönderirler.
İskana İlişkin Giderler
Madde 5- İskana ilişkin giderler;
a) Arazi ve arsa satınalma veya kamulaştırma bedellerini,
b) Borçlandırmaya tabi bilumum tesis ve inşaat harcamalarını,
c) Kredi ödemelerini,
d) Barındırma giderlerini,
e) Kanunun ek 14 üncü ve ek 15 inci maddelerine göre yapılacak karşılıksız
yardım giderlerini,
f) İskan hizmetlerinin gerektirdiği menkul ile gayrimenkul kiralanması
giderlerini,
g) İskan hizmetleri için etüt, proje ve hizmet alımları giderlerini,
h) Köylerde yapılacak sosyal ve ekonomik tesis, köy içi alt yapıları yapım
giderlerini,
ı) Kamulaştırma bedellerinin iadesine ilişkin giderleri,
j) İskan hizmetlerinin gerektirdiği diğer giderleri, kapsar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İskan Edilenlere İlişkin Hükümler
Genel Esaslar
Madde 6- 2510 sayılı İskan Kanununun ek ve değişiklikleri ile özel kanunlar veya
diğer ilgili mevzuata göre iskana hak kazananlar aşağıdaki şartlarda tarımsal
veya tarım dışı (şehirsel) iskan edilebilir.
A) İlan ve müracaat süresi:
Kanunun ek 13 üncü maddesine göre iskanın şekil ve şartlarını belirtir detaylı
iskan ilanı yapılır.
İskan ilanı, ilgili müdürlükçe yerleri kamulaştırılanlarda tüzel kişilere,
göçebelerde göçebe grubunu temsile yetkili kişi veya kişilere yazılı olarak
bildirilir ve 30 gün süre ile görülebilir yerlerde (belediye, okul, cami, köy
odası, kooperatif binası) asılı kalır. İlanın asılı kalması ve indirilmesi
muhtarlık (göçebelerde göçebe grubunun temsilcileri) ile ilgili müdürlükten
görevli personelle birlikte düzenlenen tutanakla belgelenir.
İskanını talep eden, ilanın bitiminden en geç 30 gün (göçebelerde 180 gün)
içinde ikametgah ilmühaberi, meşruhatlı nüfus kayıt örneği (göçebelerde göçebe
belgesi, konaklama belgesi, meşruhatlı nüfus kayıt örneği) ile birlikte bağlı
olduğu kaymakamlık veya valiliğe dilekçe ile müracaat etmek zorundadır.
B) Haksahibi Olma Koşulları:
a) Yerleri Kamulaştırılan Ailelerden;
1) 2510 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi kapsamına girmeyenler,
2) Aile bireylerinin aldıkları kamulaştırma bedellerinin (tezyidi bedeller
dahil) tamamını Genel Müdürlük Hesabına yatırmayanlar ile alacağı kamulaştırma
bedellerini yatırmayı taahhüt etmeyenler,
3) Taşınmaz malı olsa bile kamulaştırma sahasında oturmayanlar,
4) Taşınmaz malı olmayıp da iskan planlama etütlerinin başladığı bütçe yılı
başlangıcından itibaren en az 3 yıl öncesinden beri kamulaştırma sahasında
oturduklarını belgeleyemeyenler,
5) 29/6/1970 tarihinden sonra, zor durumda olmadan taşınmaz mallarını ellerinden
çıkaranlar ve yerine eşdeğerde yada daha fazla miktarda taşınmaz mal almayanlar,
6) Devlet memurları ile kadrolu işçiler,
7) Kamulaştırma sahasında oturan emekli, küçük esnaf ve sanatkar olanlardan bir
yıllık gelirleri tespit tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin 12 aylık
tutarını geçenler, haksahibi olamazlar.
b) Göçebe Ailelerden;
1) Yerleşik tarımsal etkinlikler dışında kalmış ve bir konuta bağlı olmadan
geçimlerini göçer hayvancılıkla sağlayıp doğa koşullarına göre yaylak ve
kışlaklar arasında göçerek bu yaşam biçimini kadimden beri grup halinde
sürdürdüklerini mülki amirinden alacakları belgeler ile kanıtlayamayanlar,
2) Kasım, Aralık, Ocak, Şubat, Mart ayları dışında kira ile olsa bile her hangi
bir konutta oturup çadır ve benzeri yerlerde yaşamlarını sürdürmeyenler,
3) Aile bireyleri ve ataları Devlet eliyle herhangi bir şekilde yerleştirilenler
veya topraklandırılanlar,
4) 2510 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi kapsamına girmeyenler,
5) Aile bireyleri adına taşınmaz malı olup da bu taşınmaz mallarının toplam
değeri tespit tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin 12 aylık toplamını
geçenler,
6) Devlet memurları, kadrolu ve mevsimlik işçiler, Bağ-Kur'a kayıtlı olanlar,
tüm emekliler, esnaf, sanatkar ve tüccarlar veya göçer hayvancılık dışında
herhangi bir işle uğraşanlar, haksahibi olamazlar.
Ailelerin haksahibi olmasına ilişkin durumları belgelendirilir.
Süresi içinde müracaat etmeyenlerle haksahipliği için asıl bilgi ve belgeleri
zamanında vermeyenler iskan haklarını kaybederler. Haksahipliği listesi
duyurulmadan önce belgelendirilmiş zorunlu durum (askerlik, uzun süreli tedavi,
tutukluluk ve benzeri) halleri saklı tutulur. Bu durumda olanların işlemlerini
eşi veya yasal vekili yürütür. Haksahipliği listesi duyurulduktan sonraki bu tür
istekler dikkate alınmaz.
C) Tarımsal iskan edileceklerin öncelik sırası:
a) Çiftçilik yapmakta iken konut ve arazisinin tamamı kamulaştırılanlar,
b) Çiftçilik yapmakta iken arazisi tamamen kamulaştırılıp da konutu kamulaştırma
dışı kalanlar,
c) Çiftçilik yapmakta iken arazisinin bir kısmı kamulaştırılan ve kamulaştırma
dışı kalan arazisinde geçimini sağlama imkanı olmadığı anlaşılanlar,
d) Arazisi olmayıp da geçimini ortakçılık, kiracılık veya tarım işçiliği ile
sağlayanlardan konutu kamulaştırılanlar,
e) Yalnız konutu kamulaştırılıp da kamulaştırma dışı kalan arazisi ile geçimini
sağlayamayanlar,
f) Geçimini ortakçılık veya kiracılıkla sağlayıp da taşınmaz malı bulunmayanlar,
g) Geçimini tarım işçiliği ile sağlayanlardan taşınmaz malı bulunmayanlar.
D) Tarım dışı (şehirsel) iskan edileceklerin öncelik sırası:
a) Mülkiyeti kendisine ait olan konutu ve işyeri kamulaştırılmış sanat ve meslek
sahipleri,
b) Mülkiyeti kendisine ait olan işyeri kamulaştırılmış sanat ve meslek
sahipleri,
c) Konut veya işyeri olmayan sanat ve meslek sahipleri,
d) Tarım nüfusunun ihtiyaçtan çok fazla olduğu yerlerde şehirde iskanını
isteyenler ile yeter gelirli tarımsal aile işletmesine sahip kılınması amacıyla
topraklandırılamayan çiftçiler,
e) Bir sanat ve mesleğe sahip olmayı isteyenler ile bir sanat ve mesleğe sahip
olup da başka bir sanat ve meslek kolunda çalışmak isteyenler.
İskan Edilenlerin Hayat Seviyesinin Tespiti
Madde 7- Tarımda ve şehirde iskan edilenlerin hayat seviyesinin tespitinde,
tespit tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin 12 aylık karşılığı esas alınır.
Tarımda iskan edilenlerden ilk ürünü almış olanlar, bir sanat ve meslek sahibi
olanlardan sanat ve mesleklerini icra etmeye başlayanlar, resmi ve özel
kuruluşlarda çalışanlardan ilk aylık veya ücretlerini alanlar üretici hale
gelmiş sayılırlar.
Krediler ve Karşılıksız Yardımlar
Madde 8- Krediler ve karşılıksız yardımlar aşağıda gösterilmiştir:
a) Donatım Kredisi
İskan edilenlerin üretici hale gelebilmesi için projesinde öngörülen miktar
kadar iş ve irat hayvanı, gerekli olan motorlu araç, alet ve ekipman ayni veya
nakdi olarak peşin veya peyderpey verilebilir.
Projesine göre açılan kredileri mahalline ve amacına uygun olarak kullanmayan,
yapılan teknik tavsiyelere uymayanların, krediyi 60 gün içinde kullanmayanın
açılan kredileri kesilir ve borçlanmadan doğan alacaklar muacceliyet kesbederek
bankaca takip ve tahsil olunur. Bu kredinin vadesi en çok yedi yıldır. Ödemesiz
devre projenin gereklerine uyularak azami 2 yıl olup ilk taksit en geç 3 üncü
yılın sonunda olmak üzere kalan borç 4 yılda ve 4 eşit taksitte tahsil olunur.
Bu kredinin faizi %10'dur. Ödemesiz devreye ait yıllık faizler yıl sonu
itibariyle tahakkuk ettirilip takip eden yılın Mayıs ayı sonuna kadar tahsil
olunur.
b) İşletme Kredisi
İskan edilenlerin üretici hale gelebilmesi için projesinde öngörülen şekilde ve
miktarda ayni veya nakdi olarak verilebilir. Projesine göre açılan kredileri
mahalline ve amacına uygun olarak kullanmayan ve yapılan teknik tavsiyelere
uymayanların kredileri faizi ile birlikte bankaca peşinen tahsil olunur. Bu
kişilere bir daha işletme kredisi açılmaz. Kredinin vadesi 1 yıl olup faizi
%10'dur. Projesinde öngörülmesi halinde yıllık borcunu düzenli ödemek koşuluyla
3 yıl üst üste açılabilir.
c) Arazi, Arsa ve Konut Edindirme Kredisi 2510 sayılı Kanunun ek 10 uncu
maddesine göre iskan edileceklere iskanlarının çeşitli nedenlerle gecikmesi ya
da yapılamaması durumlarında talepleri halinde arazi, arsa ve/veya Bayındırlık
ve İskan Bakanlığınca yayımlanan yılı birim fiyatlarına göre hesaplanmış konut
bedeline kadar kredi verilir. Bu kredinin miktarı Bakan onayı ile tespit edilir.
Açılan kredi miktarı borçlanmayı takip eden 5 inci yılın Ocak ayından başlamak
üzere 20 yılda 20 eşit taksitle faizsiz tahsil olunur. Bu kredinin
kullandırılması ile ilgili diğer hususlar Genel Müdürlükçe tespit olunur.
d) Karşılıksız İskan Yardımları Yurt içinde bir yerden başka bir yere iskan
edileceklerin yerlerinden
ayrıldıkları günden, yurt dışından gelecek göçmen ve mültecilerin sınırımızdan
girdikleri günden başlamak üzere karşılıksız iskan yardımları iskan projelerinde
belirlenen süreler kadar devam eder. Şu kadar ki; geçimlerini temin eder hale
gelenlerin bu yardımları kesilir. İskan edilenlerin hastalıkları nedeniyle
üretici hale gelemeyenlerine; durumları resmi belgelerle tespit edilmek ve
kanunen kendisine bakmakla yükümlü akrabası bulunmamak koşuluyla karşılıksız
iskan yardımları devam eder.
Bu süre 2 yılı geçemez. Bakanlık, mücbir sebepler halinde karşılıksız
yardımların süresini arttırabileceği gibi Devlet tarafından iskanlarını isteyen
ve çeşitli nedenlerle iskanları gerçekleşemeyen haksahibi ailelerden yerlerini
terk etmek zorunda kalanlara geçici olarak konut ve işletme binası kiralamak ve
karşılıksız yardım yapmak suretiyle kesin iskanları yapılıncaya kadar geçici
iskanlarını sağlayabilir.
Geçici ve kesin iskan edilen ailelere verilecek aylık karşılıksız yardım
miktarları Bakan onayı ile tespit edilir. Bu miktar asgari ücretin %40'ından
düşük %80'inden fazla olamaz. İskan edilenlerin geçici ve kesin iskan yerlerine
nakilleri sırasında, nakil masraflarından ayrıca iaşe giderleri için kişi başına
her yıl bütçe kanunlarıyla devlet memuru için tespit olunan en düşük gündelik
miktarı üzerinden ödeme yapılabilir.
Taşınmaz Malların Elden Çıkarılması
Madde 9- Taşınmaz malların elden çıkarılması durumları aşağıda belirtilmiştir.
a) İskan hakkının kaybedilmesi;
2510 sayılı İskan Kanununa ek maddeler olarak teselsül ettirilen 1306 sayılı
Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra tekrar aynı veya yüksek değerde taşınmaz mal
alanlarla zorunlu haller nedeniyle mallarını elden çıkaranlar hariç taşınmaz
mallarını kısmen veya tamamen elden çıkarmış olanlar iskan
haklarını kaybederler.
b) Mecburi hal istisnası ve belgelendirilmesi;
1) Bir mirasın mahkeme marifetiyle tasfiyesi sonucu taşınmaz mallarının elinden
çıkmış olmasının ilam ve tapu kayıtlarıyla,
2) Taşınmaz maldaki hissesinin geçinmeye veya oturmaya yeterli olmaması
nedeniyle diğer mirasçılara hibe veya satış yoluyla devredilmiş olmasının, tapu
kayıtları veya ihtiyar heyeti ile ilgili müdürlük görevlileri tarafından
düzenlenecek tutanaklarla,
3) Taşınmaz malın; kendisinin, eşinin, çocuklarının, ana ve babasının tedavisi
amacıyla elinden çıkmış olmasının sağlık müdürlükleri veya hükümet
tabipliklerinden alınacak belgelerle,
4) Taşınmaz malın; murisine ait borçtan dolayı, başkasının zirai, ticari, sınai
kredilerine müteselsil kefil olunması nedeniyle elinden çıkmış olmasının ilgili
idarelerden alınacak belgelerle,
5) Taşınmaz malın; yangın, sel, yer kayması gibi afetler nedeniyle elinden
çıkmış olmasının ilgili idarelerden veya ihtiyar heyetinden alınacak belgelerle,
kanıtlanması gerekir.
Borçlandırma İşlemleri ve Kamulaştırma Bedellerinin Mahsubu
Madde 10- İskan edilen veya nakledilenler; kendilerine verilen taşınmazmallardan
dolayı, kamulaştırılan veya satın alınan taşınmaz mallar için kamulaştırma veya
satın alma bedelleri, yapı ve tesisler için maliyet bedeli, Hazine arazisi için
rayiç bedeller üzerinden hesap edilerek borç miktarı tespit edilir.
Emanet suretiyle inşa edilen yapı ve tesislerin inşaatında kullanılan alet,
makine ve araçlara işletme ve onarım için Genel Müdürlükçe yapılan giderler de
eklenir. İskan edilenlere verilen taşınmaz mallardan dolayı tespit edilen borca,
açılan donatım ve işletme kredileri ile faizlerinin eklenmesiyle bulunan
toplam borç tutarından iskan edilen adına Genel Müdürlük hesabına yatırılan
kamulaştırma bedelleri mahsup edilir. Yatırılan kamulaştırma bedeli toplam borç
tutarından fazla ise ilgilinin isteği üzerine kendisine iade edilir. Belirlenen
borç miktarı iskan edilen adına yatırılan kamulaştırma bedellerinden fazla ise
kalan borç tutarı için ilgilisi bu yönetmeliğin ilgili hükümleri dahilinde
borçlandırılır.
Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca taşınmazların tapu kayıtlarına 10 yıllık takyit
konulur.
İskan edilen veya ilgilisi, ilgili müdürlüklerce yapılan tebligat tarihinden
itibaren 60 gün içerisinde borçlanma sözleşmesini imzalar. İmzalamadığı takdirde
başkaca hiçbir şart aranmadan haksahipliği iptal edilir. Ancak hastalık,
askerlik, tutukluluk ve benzeri mücbir haller saklıdır. Taşınmaz malların
borçlandırma bedelleri, borçlandırmayı takip eden 5 inci yılın Ocak ayından
başlamak üzere 20 yılda, 20 eşit taksitle faizsiz tahsil olunur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yeni İskan Alanlarına Ait İşlemler
Yeni İskan Alanlarına Ait İşlemler
Madde 11- Yeni iskan alanlarının tespiti, etüdü, harita işlemleri, imar
planlarının yapılması, parsellerin ifrazen tescilleri, aplikasyon işlemleri,
arsa satışının ilan edilmesine ait işlemler bir talimatla tespit olunur. Yeni
iskan alanı içindeki Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerin, bir
veya birkaç köy, kasaba ve şehir orta malı olan ve ihtiyaçtan fazla bulunan
arazinin, göl ve bataklıkların kuruması veya kurutulması ve nehirlerin
doldurulması ile meydana gelen arazinin, işletmeye elverişli olmayan tuzlu,
alkali, taşlık ve benzeri topraklardan ıslah suretiyle elde edilen arazinin veya
kadastro sonucu tapulama harici olan yerlerin hazine adına tescilleri ilgili
müdürlükçe Milli Emlak Müdürlüğüne yaptırılır.
Arsa ve Arazi Bedellerinin Tespiti
Madde 12- Yeni iskan alanında mevcut arazi satın alınarak veya
kamulaştırılarak Genel Müdürlük emrine geçmiş ise haksahibi ailelere verilecek
arsaların bedelleri yollar, ortak alanlar ile sosyal yapılar için ayrılan
alanların bedelleri de eklenerek bulunacak değerlerdir. Haksahibi aileler bu
bedeller üzerinden borçlandırılırlar. İskanen verilecek tarım arazisi satın
alınarak veya kamulaştırılarak Genel Müdürlük emrine geçmiş ise haksahibi
ailelere verilecek tarım arazisinin bedelleri; tarla içi yollar ve alanların
bedelleri de eklenerek bulunacak değerlerdir. Haksahibi aileler bu bedeller
üzerinden borçlandırılırlar.
Satınalma veya kamulaştırmalar dışında Genel Müdürlük emrine geçen arazi ve arsa
değerleri kıymet takdir komisyonunca tespit edilir. İskanen verilecek arazi ve
arsalarda yapılan iyileştirme, geliştirme,
parselasyon ve aplikasyon hizmetleri satın alınarak yaptırılmış ise bu giderler
maliyet bedellerine eklenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Köysel Alanda İç İskanın Düzenlenmesi ve Verilecek Krediler
Köy Yeni Yerleşme Alanından Arsa Satılması
Madde 13- Nakil ve toplulaştırma suretiyle köy yeni yerleşme alanında arsa satın
alma istekleri ilgili müdürlükçe köy topluluğu huzurunda incelenir. İsteklilerin
aşağıda yazılı koşullara uygunlukları tespit olunarak belgelenir.
a) Köy yeni yerleşme sahasından arsa talep edenlerin aile hüviyeti taşıması,
köyde en az bir yıldan beri yerleşik olması, bu yerleşimin ikamet etmek amacına
yönelik olması esas olmak üzere;
1) Devlet memurları, daimi kadrolu ve geçici işçiler, Bağ-Kur'a kayıtlı olanlar
ile her ne ad altında olursa olsun Devletten aylık alanlardan o köy nüfusuna
kayıtlı olup köyde ikamet edenler,
2) Emeklilerden yukarıdaki genel koşullara uygunluğu tespit edilenler,
3) Köyde ikamet etmek koşuluyla nerede olursa olsun küçük esnaf ve sanatkar
olarak çalışanlar ile yurt dışında işçi olup aile fertleri o köyde ikamet
edenler (bunlara ait işlemleri kanuni vekili yürütür),
4) Köyde arazisi olup bu arazilerinde çiftçilik yapmasına rağmen kendileri ve
aile fertleri bizzat ikamet edenler,
5) Köy halkından ve köy nüfusuna kayıtlı olup belgelendirilecek çeşitli
nedenlerle (eğitim, sağlık, mevsimlik işçilik ve benzeri) geçici bir süre için
köyden ayrılmak zorunda kalanlar, arsa satın alabilirler.
b) Yukarıdaki koşullara sahip olan isteklilerin sayısı arsa sayısından fazla ise
arsalar aşağıdaki öncelik sırasına göre satılır;
1) Sel, yer kayması ve yangın gibi sebeplerle arsa ve evini kaybetmiş olanlar,
2) Kendisine veya eşine ait köy içinde inşaata uygun arsası bulunmayanlar,
3) Evi çok harap ve arsası elverişsiz olanlar,
4) Evli ve çok nüfus sahibi olanlar, çocuk sahibi dullar,
5) Evli olanlar,
6) 5 yıl ve daha fazla köyde yerleşik olanlar.
Aynı önceliklere haiz olanlar arasında köyde kura çekilir, durum bir tutanakla
belirlenir.
Yukarıdaki esaslara göre tespit edilen ihtiyaç sahiplerine hangi arsanın
satılacağı-kendi aralarında anlaşamadıkları takdirde-kura ile tespit edilir. Bu
tespiti takiben arsalarını karşılıklı olarak değiştirmek isteyenler üç gün
içinde müşterek dilekçe ile müracaat etmek suretiyle arsaları değiştirebilirler.
Bir şahıs aynı amaçla birden fazla arsa alamaz, hangi amaçla olursa olsun bir
şahsa ikiden fazla arsa satılamaz.
Arsa Bedellerinin Ödenmesi ve Temlik Cetvellerinin Kaydı
Madde 14- İsteklilere, 60 gün içinde arsa bedelini İskan Gelirleri
Hesabına aktarılmak üzere peşin olarak mahalli banka şubesine yatırmaları veya
en çok 5 yılda 5 eşit taksitte ödenmek üzere borçlandırma sözleşmesi senetlerini
imzalamaları tebliğ olunur. Arsa bedellerinin yatırılması veya borçlanma
sözleşmelerinin imzalanmasını takiben İskan Kanununun 23 üncü maddesi uyarınca
temlik cetvelleri Vali veya Kaymakamın yazılı emrine bağlı olarak ilgili tapu
idaresine tescili için sevk edilir. Sosyal yapılar için ayrılan yerler köy tüzel
kişiliği adına tescil edilir.
Konut Tarımsal Yapılar ve Tesisler Kredisinin Açılması Esasları
Madde 15- Bu kredi; Kanunun ek 11 inci maddesinin (A) fıkrasında belirtildiği
şekilde, yerleşim yerinin elverişsizliği nedeniyle yerinde kalkındırılmasına
imkan olmayan köylerin daha elverişli bir yerleşim yerine
nakli, Mahalle, kom, mezraa ve benzeri dağınık yerleşim ünitelerinin mevcut
yerleşim ünitelerinden birinde veya yeni bir yerleşim ünitesinde toplanması,
Bitişik köylerin aynı köylere ait sınırlar içinde uygun yeni bir köy gelişme
merkezinde toplanması, Köylerde, reşit olanların çoğunluğunun olumlu oylarıyla
istenerek köysel alanda iç iskanın düzenlenmesi veya köy gelişme merkezlerinin
kurulması için
yapılacak araştırma ve planlamalara dayanılarak hazırlanan yıllık ve çok yıllık
programlara göre ailelere konut, tarımsal yapılar ve tesisler için açılır. Genel
Müdürlükçe kredi açılması uygun görülenler ilgili müdürlüğe bildirilir. İlgili
şahıs kendisine bildirinin yapıldığı tarihten itibaren 60 gün içerisinde
borçlanma sözleşmesini ilgili mahalli banka şubesi ile yapar. Süresi içinde
askerlik, belgelendirilmiş sağlık sorunu ve yurt dışında bulunma gibi zorunlu
nedenler dışında müracaat etmeyenler kredi haklarını kaybederler.
İnşaatını projesine, fen ve sanat kaidelerine göre yapmaları gerekir.
Yapmayanlara inşaatın düzeltilmesi için bir ayı geçmemek üzere süre verilir. Bu
süre sonunda gerekli düzeltmeyi yapmayanlar sonraki kredi haklarını kaybederler,
evvelce alınan kredi borçları da muacceliyet kesbeder. Gerekli düzeltmeyi
yapanların ise normal esaslar dahilinde kredi hakları devam eder. Kredi
sahipleri, Borçlandırma işleminin yapıldığı tarihten itibaren en çok 18 ay
içerisinde inşaatını bitirmekle yükümlüdür. İnşaat mevsiminin kısa olduğu
yerlerde veya zorunlu sebepler halinde 6 aya kadar ek süre verilebilir. Zorunlu
sebepler; belgelendirilen ağır hastalık, genel yaşamı etkileyen tabii afet veya
ilgili müdürlük tarafından takdir edilecek durumlardır. Bu süreler içinde
inşaatını bitiremeyenlerin sonraki kredileri verilmeyeceği gibi o ana kadar
almış oldukları krediler de muacceliyet kesbeder.
Konut Tarımsal Yapılar ve Tesisler Kredisinin Miktarı, Vade ve
Faizi
Madde 16- Keşif bedelinin en çok %75'ine kadar projede yapılması öngörülen
konut, tarımsal yapılar ve tesisler için verilecek kredilerin miktarları Bakan
onayı ile tespit olunur. Bu kredi açılmadan önce projede öngörülen köylü
katkısının işçilik, malzeme ve nakit olarak yapılması ve projeye uyulacağı örnek
forma göre köylü tarafından taahhüt edilir. Plan ve projesinde yapımı öngörülen
inşaatın safhaları takip edilmek suretiyle kredi aşağıdaki oranlar dahilinde
peyderpey sitüasyonlar halinde hak sahiplerine verilir.
a) İnşaat su basman hatılı seviyesine gelince açılan kredinin %15'i,
b) İnşaat çatı hatılı seviyesine gelince açılan kredinin %20'si,
c) İnşaatın çatısı kapatılınca açılan kredinin %30'u,
d) İnşaatın ince işleri de bitince açılan kredinin kalan %35'i ödenir.
Haksahiplerinin en az %75'inin talep ve taahhütte bulunması halinde inşaatlar
Genel Müdürlükçe yürürlükteki ihale mevzuatına göre emanet veya ihale suretiyle
de yapılabilir. Emanet usulünün uygulanabilmesi için konut, tarımsal yapı ve
tesislerin keşif bedelinin %25'i, ihale usulünde ise açılan kredi ile keşif
bedeli arasındaki farkın hak sahiplerince İskan Gelirleri Hesabına aktarılmak
üzere
mahalli banka şubesine yatırılması gerekir. Emanet veya ihale usullerinde
inşaatın bitiminden sonra hesaplaşma yapılır. Alacağı hak sahibinin borcundan
düşülür, borçlu ise defaten tahsil edilir.
Ödenen kredi ve faizi borç sözleşmesinin imzalanmasını takip eden 5 inci yılın
Ocak ayından başlamak üzere 20 yılda 20 eşit taksitte tahsil olunur. Bu kredinin
faizi yıllık %12 dir.
Köylerde Kendi Evini Yapana Verilecek Konut, Tarımsal İşletme
Yapıları Kredisinin Açılma Esasları ve Öncelik Sırası
Madde 17- Kanunun ek 10 uncu maddesi ile ek 11 inci maddesinin (A) fıkrası
kapsamı dışında kalan, imar planı ve köy yerleşme planı yapılmış köylerde oturan
en az 10 çiftçi ailesine konut ve tarımsal işletme yapıları için kredi
verilebilir. Genel Müdürlükçe kredi açılması uygun görülenler ilgili müdürlüğe
bildirilir. İlgili şahıs kendisine bildirinin yapıldığı tarihten itibaren 60 gün
içerisinde borçlanma sözleşmesini ilgili mahalli banka şubesi ile yapar. Süresi
içinde belgelendirilmiş hastalık, tutukluluk, askerlik gibi nedenler dışında
müracaat etmeyenler kredi haklarını kaybederler. Kredi sahiplerinin inşaatını
projesine, fen ve sanat kaidelerine göre yapmaları gerekir. Yapmayanlara
inşaatın düzeltilmesi için bir ayı geçmemek üzere süre verilir. Bu süre sonunda
gerekli düzeltmeyi yapmayanlar sonraki
kredi haklarını kaybederler, evvelce alınan kredi borçları da muacceliyet
kesbeder. Gerekli düzeltmeyi yapanların ise normal esaslar dahilinde kredi
hakları devam eder. Kredi sahipleri borçlandırma işleminin yapıldığı tarihten
itibaren en çok 18 ay içerisinde inşaatını bitirmekle yükümlüdür. İnşaat
mevsiminin kısa olduğu yerlerde veya zorunlu sebepler halinde 6 aya kadar ek
süre verilebilir. Zorunlu sebepler; belgelendirilen ağır hastalık, genel yaşamı
etkileyen tabii afet veya ilgili müdürlükçe takdir edilecek durumlardır. Bu
süreler içinde inşaatını bitiremeyenlerin sonraki kredileri verilmeyeceği gibi o
ana kadar almış oldukları kredi borçları da muacceliyet kesbeder.
Köylerde Kendi Evini Yapana Verilecek Konut, Tarımsal İşletme
Yapıları Kredisinin Miktarı, Vade ve Faizi
Madde 18- Bu kredinin miktarı ile vade ve faizinde Yönetmeliğin 16 ncı maddesi
hükümleri uygulanır.
Kredi İşlemleri
Madde 19- Bu Yönetmelik hükümlerine göre açılacak krediler Genel Müdürlüğün
onayını takiben mahalli banka şubesi ile haksahibi arasında borçlanma sözleşmesi
yapıldıktan sonra uygulamaya konulur. Kredilerin açılması esasları ve
öncelikleri ile diğer hususlar talimatla belirlenir.
Kredilerin Tahsisi ve Gönderilmesi
Madde 20- Bu Yönetmelikte belirlenen şartları yerine getiren haksahiplerine
verilecek kredi ve karşılıksız yardım tutarlarına ilişkin ödeme emirleri Genel
Müdürlüğün talebi üzerine Bütçe Dairesi Başkanlığı tarafından ilgili katma bütçe
saymanlık müdürlüğüne gönderilir. Ödeneği temin edilen kredi veya karşılıksız
yardıma ilişkin tutarlar görevli birimlerce ilgili tertiplere gider kaydedilmek
suretiyle hazırlanacak ödeme belgesi ile haksahiplerine ödenmek üzere saymanlığa
intikal ettirilir.
Saymanlıklara intikal ettirilen ödeme belgesi (tahakkuk müzekkeresi ve verile
emri) ekinde bulunması gereken belgeler ödemenin çeşidine göre aşağıda
belirtilmiştir.
a) Konut Kredileri:
1) Sözleşme,
2) Hakediş ve durum tespit raporu,
3) Haksahibi banka hesap numarası listesi,
4) İta Amiri onay belgesi.
b) İşletme Kredileri:
1) Proje (revize proje) veya ilgili müdürlükçe tasdikli örneği,
2) Kredi talep listesi,
3) Haksahibi banka hesap numarası listesi,
4) İta Amiri onay belgesi.
c) Nakdi Donatım Kredileri:
1) Proje (revize proje) veya ilgili müdürlükçe tasdikli örneği,
2) Kredi talep listesi,
3) Haksahibi banka hesap numarası listesi,
4) İta Amiri onay belgesi.
d) Arazi, Arsa ve Konut Edindirme Kredileri:
1) Kredi talep dilekçesi,
2) İdarece tasdikli tapu belgesi veya çaplı tasarruf vesikası,
3) Haksahibi banka hesap numarası,
4) İta Amiri onay belgesi.
e) Karşılıksız Yardımlar:
1) Nakil giderlerinde:
- Nakil Projesi,
- Taşımaya ilişkin fatura,
- Gündelik miktarı listesi,
- İta Amiri onay belgesi.
2) Diğer giderlerde:
- Haksahipliği belgesi,
- Tasdikli bordro veya kira sözleşmesi,
- Haksahibi banka hesap numarası listesi,
- İta Amiri onay belgesi,
- Kanunun Ek 14 üncü maddede öngörülen harcamalar için fatura ile komisyon
kurulması halinde komisyon kararı. Nakil giderlerinin ödenmesi idare tarafından
tayin edilecek mutemet eliyle ve gündelik listesinin hak sahiplerince
imzalanması karşılığı gerçekleştirilir.
f) Kamulaştırma Bedeli İadesi:
1) İadenin dayanağı haksahipliliği iptali ise iptale ilişkin mahalli iskan
komisyonu kararı,
2) İadenin dayanağı yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre mahsup işlemi sonucu
ise; mahalli bankaca verilen ilgiliye ait toplam borç tutarını gösteren yazı ve
ilgilinin talep dilekçesi,
3) İta Amiri onay belgesi.
Yukarıda belirtilen ödemeler dışında kalan iskan hizmetlerine ilişkin diğer
ödemeler ile genel hükümlere göre alınmak suretiyle yapılması uygun görülen ayni
yardımlar Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde öngörülen belgeler aranmak
suretiyle gerçekleştirilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Kıymet Takdir Komisyonu Kurulması
Madde 21- Kıymet Takdir Komisyonu Müdürlük bünyesinde bir başkan, konu ile
ilgili en az iki teknik eleman ve bir maliye temsilcisinden oluşur.
Arazi ve Arsa Satınalınması veya Kamulaştırılması
Madde 22- Kanun amaçlarında kullanılmak üzere arsa ve arazi satın alınması veya
kamulaştırılmasında genel esaslar,
a) Hasımsız, dava açılmak suretiyle tevhid (birleştirme) edilmemiş olması,
b) Arsa ve arazi üzerinde mülkiyet iddiasıyla devam eden bir davanın olmaması,
c) Kadastronun veya tapulamasının yapılmış olması, tapuda kayıtlı bulunması,
d) İştirak ve müşterek mülkiyet halinde, tasarruf edilen arazi ve arsa ile
ilgili hissedarların tamamının satışa istekli olmaları,
e) Arsa ve arazinin, yapılacak hizmetin gereklerine mani olacak nitelikte
mülkiyetin gayri ayni haklar dolayısıyla (irtifak, intifa ve benzeri) takyitli
olmaması, ihtiyati tedbirli bulunmaması,
f) Arsa ve arazi üzerinde, geçimi bu arsa veya arazide çalışmaya bağlı bulunan
ortakçıların veya kiracıların olmaması,
g) Arsa ve arazi ipotekli ise ipotek karşılığı bedelinin arsa ve arazi
kıymetinden aşağı olması halinde satın almadan vazgeçmeyerek satıcının noter
huzurundaki taahhüdüne göre bedelin bankada bloke edilmesi ile ipoteğinin
çözülmesinden sonra kanuni formalitelerin tamamlanması,
h) Geçimi yalnızca bu araziye bağlı olmayan kiracı, ortakçı ve benzeri bulunması
halinde, arazi ve arsanın satışı sırasında mukavelelerin feshedileceğinin
kiracı, ortakçı ve mal sahibi tarafından müştereken taahhüt edilmiş olması,
ı) Arsa ve arazi üzerinde fuzuli şagil bulunmaması,
j) Arsa ve arazi üzerinde projenin uygulanmasına engel olacak nitelikte mesken,
ahır, samanlık, ambar, garaj, değirmen ve benzeri gibi tesislerin olmaması veya
bu gibi bina ve tesislerin; satın alma maksadına engel olmayacak şekilde teklif
sahibince ifrazen ayrılacağının, ifrazı mümkün değilse verilen
mühlet zarfında sökülerek malzemesinin sahibince alınacağının taahhüt edilmiş
olması ya da bunlar için bedel istenmeyeceğinin mal sahibince kabul edilmiş
olması, yahut da bu gibi tesislerin Genel Müdürlükçe satın alınmasına karar
verilmiş olması,
k) Arsa, konut, işletme binaları ve diğer tesislerin kurulmasına, arazi ise
tarıma elverişli olmalıdır. Ancak satın alınacak arazinin bulunduğu tapu
sınırları içinde kültüre elverişli olmayan kısımlar var ise;
1) Islah imkanlarının bulunması,
2) İskanda yararlanma imkanlarının olması,
3) İfrazın önemli mahzurlara yol açmaması,
l) Şehir ve kasabalarda satın alınacak arsaların imar planı içinde veya imar
planı içine alınabilecek nitelik ve yakınlıkta bulunması, gereklidir. Ayrıca;
özel şartlar, nitelikleri, istenilen belgeler talimatla tespit olunur. Satın
alınan veya kamulaştırılan arsa ve arazilerin mülkiyeti Genel Müdürlük adına
tescil edilir.
İpotek Tesisi
Madde 23- Haksahibine borçlanma veya kredi usulü ile verilen arsa, konut ve
arazi bedelleri üzerinden taşınmazına banka lehine 1 inci derece ve 1 inci
sırada ipotek tesis edilir. Donatım, işletme ve diğer kredilerin verilmesi
halinde borçlanma sözleşmesi yapılırken serbest dereceden yararlanmak kaydıyla
taşınmazına 2 nci derece 1 inci sırada tapu sicilinde banka lehine ipotek tesis
edilir. Borçlanma veya kredi tutarına karşılık hangi oranda ipotek tesis
ettirileceği Bakan Onayı ile tespit olunur.
Alacakların Takip ve Tahsili
Madde 24- Bu Yönetmeliğe göre yapılan borçlandırmalara, ödenen kredilere ilişkin
alacaklar ile diğer alacakların takip ve tahsili Genel Müdürlük ile Bankaca
genel hükümlere göre gerçekleştirilir.
Muafiyetler
Madde 25- İlgililerce işlemlerin gerektirdiği her türlü tapu, harç ve
masraflarıyla noterlerce yapılacak işlemlerde Kanununun 37 nci maddesindeki
muafiyetler dikkate alınır.
Ödemeler ve Tahsilat
Madde 26- Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (a), (c), (d), (e), (ı), (j)
bentlerinde yer alan ödemeler ile 4 üncü maddesinde belirtilen (a) bendi
dışındaki tahsilatlar Genel Müdürlük ile Banka arasında yapılacak protokol
hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Madde 27- 9/11/1989 tarihli 20337 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İskan Kanunu
Uygulama ve Özel İskan Fonu Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Başlamış Olan İşler ve İşlemler
Geçici Madde 1- 1/1/2002 tarihine kadar yapılan sözleşme ve diğer işlemler
9/11/1989 tarihli 20337 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İskan Kanunu Uygulama
ve Özel İskan Fonu Yönetmeliği hükümlerine göre sonuçlandırılır ve tasfiye
edilir.
Yürürlük
Madde 28- Maliye Bakanlığı ile müştereken hazırlanan ve Sayıştayın görüşü alınan
bu Yönetmelik 1/1/2002 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 29- Bu Yönetmelik hükümlerini Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bağlı
olduğu Devlet Bakanı yürütür.